نقد و بررسی دیدگاهها پیرامون مفاد «لاینبغی» در روایات | ||
| علوم قرآن و حدیث | ||
| مقاله 6، دوره 56، شماره 1 - شماره پیاپی 112، مرداد 1403، صفحه 135-154 اصل مقاله (827.13 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jquran.2024.83156.1556 | ||
| نویسندگان | ||
| عبدالجبار زرگوش نسب* 1؛ علی حسینیفر2 | ||
| 1دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه ایلام، ایلام،ایران | ||
| 2مدرس سطوح عالی حوزه علمیه ایلام، ایلام، ایران | ||
| چکیده | ||
| «ینبغی» و «لاینبغی»، ازجمله تعبیرات پرکاربرد در روایات هستند که ریشه آنها در لغت به این معانی است: طلب، جواز، شایستگی، تمکن و تیسّر. مشتقات این مادهٔ لغوی در قرآن کریم نیز در همین معانی به کار رفته است. این جستار با روش توصیفیتحلیلی، به کاربستهای روایی این تعبیرات و ضرورت مفهومشناسی و واکاوی مفاد آنها میپردازد. به نظر میرسد در دلالت «ینبغی» بر جواز تکلیفی، مناقشه و خلافی در میان نیست و مدلول «لاینبغی»، محل نقض و ابرام فقهای امامیه قرار گرفته است. با تتبع در منابع لغوی و تأمل در کاربردهای رواییِ این تعبیر و دقت در استعمالات آن میتوان گفت: فراوانی استعمال آن در تحریم کاربرد دارد. شاید بتوان با تمسک به این کثرت استعمال و انصراف ناشی از آن و نیز برخی مؤیدات رواییِ بر غلبهٔ ظهور این مادهٔ لغوی در حرمت، بر ظهور آن در کراهت تأکید کرد. بعضی از لغتشناسان، «لاینبغی» را واجد معنایی؛ اعم از عدمتمکن و عدمتیسّر تلقی کرده و آن را بهمعنای عدمشایستگی و فقدان اهلیّت تفسیر کردهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ینبغی؛ لاینبغی؛ جواز؛ اباحه؛ نفی بأس؛ حکم شرعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,393 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 759 |
||