برآورد نرخ فرونشست دشت ایوانکی و تحلیل نقش فعالیتهای انسانی در وقوع آن | ||
| جغرافیا و مخاطرات محیطی | ||
| مقاله 2، دوره 13، شماره 3 - شماره پیاپی 51، پاییز 1403، صفحه 35-55 اصل مقاله (1.28 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geoeh.2024.87559.1477 | ||
| نویسندگان | ||
| امیرعلی عباس زاده1؛ امیر صفاری* 2؛ علی احمدآبادی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار ژئومورفولوژی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| فرونشست زمین مخاطره ای است که بسیاری از دشت های ایران از جمله دشت ایوانکی در استان سمنان را دربرگرفته است. دشت ایوانکی تحت تأثیر وضعیت اقلیمی و توپوگرافی، پتانسیل بالایی از نظر وقوع مخاطره فرونشست دارد. با توجه به اهمیت موضوع، در این پژوهش به برآورد وضعیت فرونشست دشت ایوانکی و تحلیل عوامل مؤثر در وقوع آن پرداخته شده است. در این تحقیق از تصاویر راداری سنتینل 1، تصاویر ماهواره لندست و اطلاعات مربوط به چاه های پیزومتری منطقه به عنوان مهمترین داده های تحقیق استفاده شده است. مهمترین ابزارهای پژوهش GMT، ArcGIS، ENVI و SPSS بوده است. با توجه به موضوع و اهداف مورد نظر، در این پژوهش ابتدا به ارزیابی وضعیت فرونشست منطقه در طی سال های 2016 تا 2022 و سپس به ارزیابی تأثیر افت منابع آب زیرزمینی و تغییرات کاربری اراضی در فرونشست رخ داده پرداخته شده است. بر اساس نتایج حاصله، محدوده مطالعاتی در طی دوره زمانی 6 ساله بین 28 تا 533 میلیمتر فرونشست داشته که رقم قابلتوجهی می باشد. آنالیز مکانی فرونشست رخ داده بیانگر این است که بیشترین میزان فرونشست مربوط به مناطق جنوبی دشت ایوانکی بوده است که این مناطق نیز سالانه با افت سطح آب زیرزمینی حدود 2 متر مواجه شده است، بر این اساس، یکی از دلایل فرونشست رخ داده، افت منابع آب زیرزمینی بوده است. همچنین بر اساس نتایج حاصله، کاربری نواحی انسان ساخت و اراضی کشاورزی در طی سالهای 1992 تا 2022 به ترتیب با 9/6 و 2/7 کیلومترمربع افزایش مواجه شده اند و با توجه به اینکه بیشترین میزان فرونشست (بیش از 500 میلیمتر) در محدوده این کاربری ها بوده است، بنابراین توسعه اراضی کشاورزی و نواحی انسان ساخت، عامل اصلی وقوع فرونشست منطقه بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فرونشست زمین؛ کاهش منابع آب زیرزمینی؛ دشت ایوانکی؛ تغییرات کاربری اراضی؛ تصاویر راداری سنتینل-۱؛ تحلیل مکانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,537 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 651 |
||