بررسی ریشه شناختی و معنایی واژۀ پـــهـــلوی اشـــکـــانی تــورفــــانی nw ̉r

زبانشناسی و گویش های خراسان

مقاله 8، دوره 15، شماره 4 - شماره پیاپی 33، زمستان 1402، صفحه 179-191   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jlkd.2024.83384.1178

نویسنده

آرمان بختیاری^*

دانشیار ایران‌شناسی و زبان‌های باستانی ایران، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا همدان

چکیده

واژۀ پهلوی اشکانی nw ̉rدر متن تورفانیM5815 IVi/29/ آمده است. آندره آس- هنینگ آن را در MMiii,b آورده‌اند (Durkin-Meisterernst,2004:246)این واژه را بویس در واژه‌نامه‌اش آورده است (Boyce,1975:63). دورکین – مایسترارنست نیز آن را در واژه‌نامه‌اش آورده است(Durkin‑Meisterernst,2004:246) در هیچ‌یک از این موردها، معنی و آوانوشت درستی برای آن داده نشده است. این جستار بر آن است تا با نویسه‌گردانی، آوانوشت و ترجمۀ سطرهای مربوطه در متن پهلوانیگ M5815 و با یاری‌گرفتن از گونه‌های واژگانی‌ای که در زبان پارسی می‌توانند دنبالۀ این واژه باشند، آوانوشت، ریشه‌شناسی و معنای آن را روشن سازد؛ چراکه بسیاری از واژه‌های پهلوی اشکانی در زبان پارسی کاربرد دارند و واژگانی نیز هستند که در پارسی میانه و پهلوی اشکانی یکسان به‌کاررفته‌اند؛ چراکه ریشه‌ای مشترک دارند. در پایان چنین نتیجه‌گیری شده است که واژه موردنظر را می‌توان از پیشوند ni- و ریشه par دانشت.

کلیدواژه‌ها

nw ̉r؛ پهلوی اشکانی تورفانی؛ متن‌های مانوی؛ ریشهشناسی؛ زبانهای ایرانی

مراجع