تحلیل مضمون موضوع «فضل» در قرآن، با هدف شناخت دلالت و سنخ تربیتی آن | ||
| علوم قرآن و حدیث | ||
| دوره 56، شماره 2 - شماره پیاپی 113، بهمن 1403، صفحه 33-70 اصل مقاله (1.14 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jquran.2024.84862.1621 | ||
| نویسندگان | ||
| سیدمحمد برومند1؛ وحیده فخار نوغانی* 2؛ ایوب اکرمی3؛ حسین باغگلی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری رشتهٔ مدرسی معارف اسلامی، دانشکدهٔ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2دانشیار گروه معارف اسلامی، دانشکدهٔ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 3استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکدهٔ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 4استادیار گروه مبانی تعلیم و تربیت، دانشکدهٔ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| ادبیات دینی دریچهای است گشوده، رو به دنیای معانی و معارف تربیتی که گذر زمان رسیدن به ژرفای آن را برای بشر امروز دشوار ساخته است. ازاینرو سزاوار است گزارههای دینی-تربیتی، ژرفکاوانه مورد پایش قرار گیرند. در این نوشتار، موضوع «فضل» در قامت مقولهای تربیتی با روش «تحلیل مضمون» بررسی شده است. برایند کاربست روش تحلیل مضمون، استخراج مضامینی از گزارههای قرآنی است که در سه سطح «مضامین پایه» و «سازماندهنده» و «فراگیر»، «شبکهٔ مضامین» فضل را سامان داده است. براساس این تحلیل، «فضل خدا» کنشی پویا و بدون موازنه با عمل مخاطب است که بر بنیان لطفِ بسیار پروردگار به انسان محقق میشود. ارکان اصلی مواجهه بر مبنای فضل نیز عبارتاند از: مهربانی بسیار، گذشت، حمایتگری، امیدبخشی، اطمینانبخشی، خلوص و صداقت. ازاینرو، میتوان مواجههٔ فاضلانه را بهلحاظ سنخ روانشناختی-تربیتی، در گسترهای نزدیک به رویکردهای انسانگرایانه بازشناخت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فضل؛ توجه مثبت نامشروط؛ تحلیل مضمون؛ تربیت اسلامی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,909 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,062 |
||