الگوهای ذهنی مدیران محلی درباره راهکارهای مدیریت مخاطرات محیطی (مورد مطالعه: سکونتگاههای پیراشهر بیرجند) | ||
| جغرافیاوتوسعه ناحیه ای | ||
| مقاله 11، دوره 22، شماره 1 - شماره پیاپی 46، بهار 1403، صفحه 315-336 اصل مقاله (920.92 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی- مطالعه موردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgrd.2024.86985.1403 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد حجی پور* 1؛ مبینا عثمانی2 | ||
| 1استادیار جغرافیا و برنامهریزی روستایی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد مخاطرات محیطی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران | ||
| چکیده | ||
| مخاطرات بخش جداییناپذیر رابطه بین انسان و محیط است که بهدلیل عواقب روزافزون آن، در کانون توجه نظامهای برنامهریزی و تصمیمگیری کشورها بهویژه جوامع روبهپیشرفت است. از عرصههایی که مخاطرات محیطی سبب خسارتهای جبرانناپذیر میشود، فضاهای پیراشهری است که به دلایل متعدد، مقصد جمعیت عظیم مهاجران به شهرهای بزرگ (منطقهای و ملی) یا شهرگریزان است؛ زیرا تاکنون رفتار مخاطرات به مرور منجر به تخریب بنیانهای طبیعی و انسانساخت نقاط پیراشهری شده است. در چارچوب مدیریت ریسک، شناسایی انواع مخاطره، اندازهگیری، تصمیمگیری برای مواجهه با آن (راهکارهای مقابله) و نظارت از مجموعه اقدامات اساسی است؛ بدینسان، آگاهی از راهکارهای محلی برای مدیریت مخاطرات محیطی، اولویتی راهبردی برای برنامهریزی آینده در سکونتگاههای پیراشهری دارد. با در نظر گرفتن نقش مدیران اجرایی در مقابله با مخاطرات، در این تحقیق کوشش شده به بررسی الگوهای ذهنی مدیران محلی (دهیاران) دربارۀ راهکارهای مواجهه با مخاطرات محیطی شناختهشده در پیراشهر بیرجند پرداخته شود. نوع تحقیق کاربردی و دارای ماهیت توصیفی است. برای گردآوری دادهها از مطالعات اسنادی، مصاحبه و پیمایش دیدگاه مدیران استفاده شده است. تحلیل یافتهها در چارچوب روششناسی کیو با استفاده از نرمافزار SPSS انجام شد. بنا به نتایج، 18 نوع مخاطره (شامل طبیعی و انسانی) در عرصۀ پیراشهر بیرجند پدید آمده است. از دیدگاه مدیران محلی، 26 گزاره (راهکار) در قالب سه الگوی ذهنی میتوان برای مقابله با مخاطرات محیطی و مدیریت ریسک آن در نظر داشت. مضامین الگوهای شناختهشده شامل «بهبود مسائل در بعد کالبدی»، «ارتقاء عوامل تقویتکنندۀ احساس امنیت در معابر سکونتگاه» و «رشد سرمایههای مالی و انسانی در جامعۀ محلی» بوده است. درنهایت اینکه مدیریت مخاطرات محیطی در پیراشهر بیرجند ازمنظر مدیران محلی در گرو تدبیر و چارهاندیشی مسائل انسانی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مخاطرات محیطی؛ سکونتگاههای پیراشهری؛ بیرجند؛ تحلیل کیو | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 455 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 260 |
||