تحلیل فضایی تحقّقپذیری طرح ساماندهی فضاها و مراکز روستایی شهرستان مشهد و اثرات آن | ||
| جغرافیاوتوسعه ناحیه ای | ||
| مقاله 1، دوره 22، شماره 1 - شماره پیاپی 46، بهار 1403، صفحه 1-26 اصل مقاله (1016.17 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی- مطالعه موردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgrd.2024.51430.0 | ||
| نویسندگان | ||
| حمید شایان* 1؛ مجیدرضا کاتبی2؛ طاهره صادقلو3؛ خدیجه بوذرجمهری4 | ||
| 1استاد گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 3دانشیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 4دانشیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| طرح ساماندهی فضاها و مراکز روستایی، بهعنوان یکی از راهبردهای مناسب بهمنظور ایجاد بستری برای توسعۀ پایدار محیط و ساماندهی سلسلهمراتبی خدمات و تأسیسات روستایی و توزیع بهینۀ جمعیت شناخته میشود. هدف از انجام این پژوهش، ارزیـابی میزان تحقّقپذیری طرح نامبرده، در سطح سکونتگاههای روستایی شهرستان مشهد براساس خدمات پیشبینیشده است؛ ازاینرو، با توجه به اهمیّت این موضوع، تحقیق حاضر در سطح 42 روستای شهرستان که بهصورت تصادفی در سه سطح مراکز مجموعه، حوزه و آبادیهای اقماری انتخاب شدهاند، صورت گرفته است. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و از حیث ماهیّت، از نوع توصیفی - تحلیلی است و آمار و اطلاعات آن ازطریق روشهای میدانی به دست آمده است. جامعۀ آماری این پژوهش، شامل 24636 خانوار ساکن در روستاهای مورد مطالعه است که با استفاده از فرمول کوکران، نمونهای به حجم 375 پرسشنامه انتخاب شد. همچنین ضریب اطمینان آلفای کرونباخ مؤلفههای جمعیتّی 78/0، اقتصادی 81/0و اجتماعی 82/0، نشاندهندۀ مناسب بودن ابزار پژوهش بوده است. دادهها و اطلاعات بهدستآمده با روشهای آماری در قالب نرمافزارهای SPSS و GIS تجزیه و تحلیل شد. با استفاده از آزمون آماری تحلیل واریانس یکطرفه (ANOVA)، میزان تحقّق خدمات، براساس ضریب ویژگی در سطوح سهگانۀ روستاها تحلیل شد؛ تعدّد و پراکندگی میانگین برحسب سطوح سهگانه، نشاندهندۀ تفاوت زیادی از این لحاظ، میان مراکز مجموعه و حوزه با آبادیهای اقماری است؛ به عبارت دیگر، ازنظر ضریب ویژگی، اختلاف زیادی میان مراکز مجموعه و مراکز حوزه وجود نداشته، ولی بهمراتب بیشتر از آبادیهای اقماری است. ازلحاظ اثرات اقتصادی و جمعیتی طرح، تفاوت چندانی بین مراکز مجموعه و حوزه نیست، اما مراکز حوزه ازنظر اجتماعی شرایطی بهتر از مراکز مجموعه دارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل فضایی؛ ساماندهی فضاها؛ ضریب ویژگی خدمات؛ مراکز روستایی شهرستان مشهد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 635 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 394 |
||