عوامل مؤثر بر میزان مقاومت چوب‌های درختان در برابر خسارت موریانه Silvestri Microcerotermes diversus

پژوهش های حفاظت گیاهان ایران

مقاله 2، دوره 38، شماره 2 - شماره پیاپی 64، تابستان 1403، صفحه 117-127   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.2024.86542.1176

نویسندگان

لادن پورسرتیپ^* ؛ کوروش سعادت وفا

گروه مهندسی صنایع سلولزی، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء (ص) بهبهان، ایران

چکیده

 هدف از انجام این مطالعه بررسی عوامل مؤثر بر مقاومت چوب چهار گونه صنوبر، افرا، زیتون تلخ و سرو شیراز در برابر حملات موریانه زیرزمینی Microcerotermes diversus Silvestri  بود. بدین منظور ابتدا نمونه­های چوبی از تنه­های سالم و بدون عیوب ظاهری انتخاب و برش داده شدند و مطابق استاندارد AWPA-EI:06 2008، طی آزمون‌های تغذیه­ای انتخابی و غیرانتخابی و میدانی، در معرض هجوم موریانه M. diversus گرفتند. خصوصیات شیمیایی و فیزیکی چوب مانند درصد مواد استخراجی، دانسیته، میزان لیگنین و سلولز هر کدام از گونه‌ها طبق استاندارد محاسبه شد. از چهار گونه چوبی مذکور، بالاترین درصد مواد استخراجی و لیگنین متعلق به چوب سرو شیراز و بالاترین درصد سلولز و کمترین میزان دانسیته و لیگنین متعلق به چوب صنوبر بود. نتایج انجام آزمون‌های تغذیه‌ای انتخابی، غیر انتخابی و صحرایی نشان داد که بیشترین درصد کاهش وزن پس از حمله موریانه متعلق به گونه صنوبر و کمترین آن متعلق به گونه سرو شیراز است. نتایج همبستگی بین درصد کاهش وزن در اثر تغذیه موریانه و فاکتورهای شیمیایی و فیزیکی چوب در هر سه آزمون تغذیه­ای نشان داد که بیشترین ارتباط بین درصد لیگنین و مواد استخراجی گونه­ها با پتانسیل آنها جهت مطلوبیت آنها برای موریانه وجود دارد. این ارتباط در سطح 99 درصد معنادار بود. طبق نتایج بدست آمده می­توان گفت چوب‌های مختلف به‌دلیل داشتن ترکیبات متفاوت، مطلوبیت مختلفی را به‌عنوان غذا برای موریانه دارند. بالاتر بودن میزان سلولز و کم بودن میزان لیگنین، مواد استخراجی و همچنین دانسیته از عوامل مهم اثرگذار بر میزان تمایل موریانه برای مصرف چوب به شمار می­روند.

کلیدواژه‌ها

تخریب بیولوژیک؛ دانسیته؛ سلولز؛ لیگنین

مراجع