واکنش جمعیتهای شمشاد جنگلی هیرکانی ایران به بیماری بلایت (Calonectria pseudonaviculata) | ||
| پژوهش های حفاظت گیاهان ایران | ||
| مقاله 5، دوره 38، شماره 2 - شماره پیاپی 64، تابستان 1403، صفحه 159-170 اصل مقاله (861.54 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.2024.84112.1161 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده معصومه زمانی* 1؛ محمدرضا عارفی پور1؛ ریحانه غلامی قوام آباد1؛ صدیقه غنایی2 | ||
| 1مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 2مربی، دانشگاه پیام نور، شاهرود، ایران | ||
| چکیده | ||
| بیماری بلایت شمشاد جنگلی (Buxus sempervirens sub sp. hyrcana) با عامل Calonectria pseudonaviculata در جنگلهای خزری واقع در شمال ایران به سرعت بیش از دو سوم جنگلهای شمشاد شمال کشور را آلوده نموده است. از آنجاکه راهبرد اصلی مدیریت بیماری در دنیا تا حد زیادی به استفاده از ارقام متحمل متکی است، تحقیق حاضر با هدف یافتن جمعیتهای احتمالی مقاوم به بلایت شمشاد بهعنوان یک قدم فراتر در بهبود اثربخشی و کارآیی مدیریت حفاظت از گونه در شرایط مواجه مجدد با بیماری پایهریزی شد. برای این منظور از رویشگاههای آلوده شمشاد در استانهای گلستان، مازندران و گیلان بازدید صورت گرفت و بمنظور ردیابی مقاومت طبیعی شمشادهای جنگلی ایران نهالهای سالم شمشاد از این رویشگاهها جمعآوری شدند. نهالهای بدست آمده از 12 رویشگاه شمشاد جنگلی بهمنظور اطمینان از سلامت آنها بهمدت شش ماه نگهداری شدند و وضعیت سلامتی آنها مورد ارزیابی قرار گرفت. در نهایت از نهالهای مربوط به هر رویشگاه نهالهای سالم و هماندازه برای ارزیابیهای گلخانهای انتخاب و مورد استفاده قرار گرفتند. بهمنظور تهیه زادمایه قارچ عامل بیماری، ترکیب چهار جدایه از قارچ C. pseudonaviculata که از تنوع ژنتیکی مناسبی برخوردار بودند مورد استفاده قرار گرفت و مایهزنی از طریق محلولپاشی اسپور قارچی با غلظت 5 10×1 اسپور در میلیلیتر روی برگهای شمشاد و از چهار جهت گیاه برای آغشتهسازی کامل آنها با قارچ بیمارگر انجام شد. سه هفته پس از مایهزنی، میانگین تعداد لکههای ایجاد شده روی ساقه و برگهای هر یک از گیاهان شمشاد و نیز متوسط قطر بزرگترین لکهبرگی برای هر گیاه ثبت و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از مایهزنی قارچ عامل بلایت نشان داد اولا نتایج مشابهی در ارزیابیهای قطر لکهبرگی با تعداد لکههای بلایت در هر گیاه وجود دارد، بطوریکه در گیاهان دارای تعداد بیشتری از لکههای بلایت، قطر بیشتری از لکهبرگی نیز وجود داشت. همچنین نتایج نشان داد اگرچه هیچ جمعیتی بهطور کامل در برابر این بیماری مقاوم نیست و بیماری با درجات متفاوتی در تمام گیاهان ظاهر شد؛ اما تعدادی از گیاهان کمتر به سوختگی شمشاد حساس هستند و بیماری در آنها شدت پایینتری دارد. این نتایج به متخصصین یافتن مقاومت طبیعی یا ایجاد مقاومت در گیاهان شمشاد در برابر بیماری بلایت را پیشنهاد مینماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بلایت؛ بیماریزایی؛ شمشاد؛ غربالگری؛ متحمل | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,078 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,615 |
||