مقایسه روشهای مختلف تصمیمگیری چند معیاره در اولویتبندی سیلخیزی زیرحوضههای آبخیز کشفرود | ||
| جغرافیا و مخاطرات محیطی | ||
| مقاله 7، دوره 13، شماره 4 - شماره پیاپی 52، زمستان 1403، صفحه 159-196 اصل مقاله (1.92 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geoeh.2024.88777.1498 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم زارع1؛ محمود آذری* 2؛ محسن رضائی عارفی3 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و مهندسی آبخیز، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 3گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| سیل یکی از رایجترین خطرات طبیعی است که هم زندگی و هم دارایی های مردم را تحت تأثیر قرار می دهد. تغییرات آب و هوایی اخیر باعث افزایش فراوانی و شدت سیل شده است. در چنین شرایطی شناسایی مناطق بالقوه خطر سیل برای کاهش خسارات ناشی از سیل بسیار مهم است. ازاینرو، این مطالعه با استفاده از شاخص های مورفومتری و روش های تصمیمگیری چند معیاره به دنبال شناسایی مناطق آسیبپذیر سیلاب در زیرحوضه های حوضه آبخیز کشف رود است. بدین منظور 16 شاخص مورفومتری از DEM منطقه استخراج شد و سیلخیزی زیرحوضه های مختلف با استفاده از 5 روش تصمیم گیری چندمعیاره شامل AHP، ANP، VIKOR، TOPSIS و ELECTRE تعیین گردید و در پنج طبقه سیل خیزی خیلی زیاد، زیاد، متوسط، کم و خیلی کم طبقه بندی شد. نتایج روش های مختلف تصمیم گیری چندمعیاره با استفاده از همبستگی اسپیرمن و بررسی درصد تغییرات مورد ارزیابی قرار گرفت. درنهایت مشخص گردید روش ANP در تهیه نقشه سیل خیزی حوضه دارای دقت بیشتری است و اختلاف معنیداری بین روش ANP،AHP و VIKOR با نقشه سیل خیزی حوضه بر اساس داده های مشاهداتی وجود ندارد. در بررسی درصد تغییرات نیز مشخص شد کمترین درصد تغییرات مربوط به روش ANP است. بر اساس نتایج این روش 3/24 درصد حوضه در طبقه سیل خیزی خیلی زیاد و 7/25 درصد در طبقه زیاد قرار دارند و درمجموع بیش از 50 درصد حوضه در طبقه سیل خیزی زیاد و خیلی زیاد قرار می گیرند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزیابی خطر سیل؛ تحلیل ریختسنجی؛ تحلیل چندمعیاره؛ حوضه آبخیز کشفرود؛ خراسان رضوی؛ مدیریت و اولویتبندی حوضه آبخیز | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,247 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 987 |
||