تحلیل مکانی فرسایش خاک و کیفیت زیستگاهها بر مبنای الگوی کاربری اراضی در منطقه سیستان | ||
| جغرافیا و مخاطرات محیطی | ||
| مقاله 2، دوره 14، شماره 1 - شماره پیاپی 53، بهار 1404، صفحه 22-42 اصل مقاله (1.51 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geoeh.2024.87025.1468 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد امین ایزدی پور* 1؛ رضا دهمرده بهروز* 2؛ فاطمه عین الهی پیر3؛ فاطمه رجائی4 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل، زابل، ایران | ||
| 2دانشیار گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل، زابل، ایران | ||
| 3استادیار گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل، زابل، ایران | ||
| 4استادیار گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| چکیده | ||
| فرسایش خاک یکی از جدیترین مشکلات محیطزیستی در اکوسیستمهای خشکی است که میتواند کیفیت زیستگاههای یک منطقه را تحت تأثیر قرار دهد. این مطالعه با هدف ارزیابی فرسایش خاک و کیفیت زیستگاههای سیستان بر مبنای الگوی کاربری ارضی انجام گردید. پس از تهیه دادههای مورد نیاز، مدلسازی فرسایش خاک و کیفیت زیستگاهها با استفاده از مدل اینوست(InVEST) و ارتباط میان آنها بر اساس آزمون همبستگی اسپیرمن و رگرسیون وزنی مکانی (GWR) صورت پذیرفت. نتایج نشان داد فرسایش سالانه خاک در منطقه در مجموع 41/3 میلیون تن (بطور میانگین معادل 07/2 تن در هکتار) بود. زیستگاههای بخش غربی منطقه با وجود داشتن کیفیت بیشتر از پتانسیل فرسایش خاک بالاتری نیز برخوردار بودند. بیشترین و کمترین میزان فرسایش به ترتیب در مراتع (6/3 تن در هکتار) و تالاب (0 تن در هکتار) و بالاترین و کمترین میزان کیفیت زیستگاهها به ترتیب در مراتع و ساختهشدهها مشاهده گردید. آزمون اسپیرمن رابطه مثبت و معنادار کیفیت زیستگاهها با فرسایش خاک را نشان داد (R=0.71, P-value<0.01). نتایج GWR نیز همبستگی مکانی معنادار بین آنها را تأیید کرد (R2=0.91, P-value<0.01). الگوی مکانی کیفیت زیستگاهها و فرسایش خاک در منطقه مطالعاتی تقریباً مشابه است بطوریکه زیستگاههای با کیفیت بالاتر در بخش غربی منطقه واقع شدهاند، ضمن آنکه همین بخشها بطور طبیعی از پتانسیل فرسایش بیشتری برخوردار هستند. نتایج این مطالعه علاوه بر ارائه اطلاعات مفید در مورد کیفیت زیستگاهها و فرسایش خاک، ضرورت توجه مدیران و برنامهریزان را برای اتخاذ راهبردهای مناسب به منظور کاهش فرسایش خاک بخصوص در زیستگاههای با کیفیت مطلوبتر در منطقه مشخص میسازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فرسایش خاک؛ کیفیت زیستگاهها؛ کاربری اراضی؛ اینوست؛ رگرسیون وزنی مکانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 9,600 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 663 |
||