ارزیابی آسیبپذیری طبیعی منطقه حفاظتشده جنگلی هلن در استان چهارمحال و بختیاری به مخاطرات محیطی چندگانه | ||
| جغرافیا و مخاطرات محیطی | ||
| مقاله 4، دوره 13، شماره 4 - شماره پیاپی 52، زمستان 1403، صفحه 74-101 اصل مقاله (1.26 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geoeh.2024.88146.1485 | ||
| نویسندگان | ||
| فریده سعیدیان پور1؛ علی جعفری* 2؛ داوود مافی غلامی3 | ||
| 1دانشآموخته کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، ایران | ||
| 2دانشگاه شهرکرد | ||
| 3دانشیار گروه علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف مطالعه حاضر بررسی آسیبپذیری منطقه حفاظتشده جنگلی هلن نسبت به مخاطرات محیطی چندگانه بود. برای این منظور، در مرحله نخست، آماربرداری میدانی در قالب قطعات نمونه سیستماتیک تصادفی انجام و نقشه درجه حساسیت رویشگاههای جنگلی منطقه بر اساس تغییرات درصد تاج پوشش تهیه و استاندارد شد. در مرحله بعد، نقشههای استانداردشده پنج مخاطره محیطی شامل خشکسالی، تبخیر و تعرق، آتشسوزی، سیلاب و زمینلغزش با تجزیهوتحلیل دادههای اقلیمی شامل مقادیر بارندگی و تبخیر و تعرق ماهانه و نتایج مطالعات پیشین تهیه شدند. با اجرای روش دلفی و تجزیهوتحلیل نظرات 5 نفر از متخصصان امر حفاظت از رویشگاههای جنگلی، وزن نسبی مخاطرات محیطی محاسبه شد. در مرحله آخر، نقشههای استاندارد شده حساسیت و مخاطرات محیطی در وزن نسبی محاسبه شده ضرب شدند و ضمن تلفیق نقشههای وزندار بیمقیاس مخاطرات محیطی و حساسیت رویشگاههای جنگلی، نقشه طبقهبندی میزان آسیبپذیری در سهطبقه کم، متوسط و زیاد تهیه شد. نتایج مقادیر وزن نسبی محاسبهشده برای هر یک از مخاطرات محیطی نشان داد که خشکسالی بیشترین وزن نسبی (95/0) را در بین تمام مخاطرات موردبررسی دارد و پسازآن آتشسوزی (با وزن نسبی 9/0) دومین رتبه را به خود اختصاص داد. تلفیق نقشههای وزندار درجه حساسیت رویشگاهها و مخاطرات محیطی نشان داد که میزان آسیبپذیری منطقه حفاظتشده جنگلی هلن از 25/1 تا 38/3 متغیر بود. تفاوت در درجه حساسیت رویشگاهها و شدت وقوع مخاطرات در بخشهای مختلف منطقه سبب ایجاد ناهمگنی و تمرکز سطوح بالای آسیبپذیری در برخی از بخشهای منطقه موردمطالعه شده است. طبقهبندی نقشه تغییرات سطح آسیبپذیری در سهطبقه با درجه آسیبپذیری کم، متوسط و زیاد نشان داد که به ترتیب 8/6701، 3/10806 و 4/11664 هکتار از وسعت رویشگاه جنگلی منطقه حفاظتشده هلن در طبقات با درجه آسیبپذیری کم (23 درصد)، متوسط (37 درصد) و زیاد (51 درصد) قرار دارد. این تحقیق با فراهم آوردن نقشه دقیق مکانی از الگوی مکانی آسیبپذیری در سطح منطقه حفاظتشده هلن اطلاعات حیاتی برای توسعه برنامهریزیهای حفاظتی و اولویتبندی اقدامات مدیریتی برای جلوگیری یا کاهش صدمات ناشی از مخاطرات محیطی چندگانه را برای این منطقه فراهم نموده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آسیبپذیری محیطی؛ مخاطرات محیطی؛ تهیه نقشه آسیب پذیری؛ منظقه حفاظت شده هلن؛ زاگرس؛ خدمات اکوسیستم؛ شمالغرب ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,910 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 966 |
||