واکاوی تصرف پدر در اموال فرزند بالغ از منظر فقه و حقوق ایران | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 6، دوره 57، شماره 3 - شماره پیاپی 142، پاییز 1404، صفحه 137-155 اصل مقاله (952.72 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfiqh.2024.86769.1739 | ||
| نویسندگان | ||
| عبدالصمد علی آبادی* 1؛ هادی خوشنودی2؛ شعیب صالحی3 | ||
| 1استادیار گروه فقه و حقوق امامیه، دانشکدهٔ فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه بین المللی مذاهب اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2استادیار مجتمع عالی شهید محلاتی(ره)، قم، ایران | ||
| 3دانشآموختۀ کارشناسی ارشد گروه فقه مقارن و حقوق خصوصی اسلامی، دانشگاه بین المللی مذاهب اسلامی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| تصرف پدر در اموال فرزند، یکی از مسائل اصلی از آغاز تاریخ بشر تاکنون بوده و در شرایع الهی نیز همواره بهعنوان یک موضوع مهم مطرح شده است. اسلام نیز به این مسئله توجه خاصی داشته و در بسیاری از آیات و روایات احکام مربوط به آن را بیان کرده است. البته بیشتر این احکام به چگونگی تصرف پدر در اموال فرزند صغیر بهدلیل ولایت بر وی اشاره دارند و در زمینۀ تصرف پدر در اموال فرزند بالغ بدون اجازۀ وی با ابهاماتی مواجه است. سؤال اصلی این تحقیق آن است که آیا پدر بدون اجازۀ فرزند بالغ حق دارد در مال وی تصرف کند؟ فقها دراینباره اختلافنظر دارند. مشهور با دو شرط این تصرف را مجاز میدانند: نخست، نیازمندی پدر و دوم، عدماعطای مال ازسوی پسر به پدر. برخی دیگر، تصرف را درصورت خوف از هلاکت پدر مجاز میدانند و گروهی دیگر معتقدند که اگر پدر برای انجام حج مالی ندارد، میتواند از اموال فرزند استفاده کند. دیدگاه چهارم نیز بهطور مطلق این تصرف را مجاز میداند. پژوهش حاضر که بهروش توصیفیتحلیلی انجام گرفته، نشان میدهد که هریک از این دیدگاهها با اشکالاتی روبهروست و جواز تصرف پدر درصورت بیمِ تلف نیز اختصاص به پدر ندارد و براساس قاعدۀ اضطرار بر همگان جایز است. نتیجه آنکه، تصرف پدر نسبت به اموال فرزند بالغ مثل سایر افراد بوده و نسبت پدر و فرزندی به پدر حق ویژهای نمیبخشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تصرف پدر؛ اموال فرزند بالغ؛ حقوق مالی والدین؛ حقوق مالی فرزندان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,766 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 743 |
||