ارزیابی کارایی علف‌کش‌های مختلف در کنترل سوروف (Echinochloa crus-galli L.) و بندواش (Paspalum distichum L.) در کشت نشایی برنج

پژوهش های حفاظت گیاهان ایران

مقاله 7، دوره 38، شماره 3 - شماره پیاپی 65، پاییز 1403، صفحه 293-307   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.2024.86748.1178

نویسندگان

سمیه تکاسی^{* 1}؛ مرتضی نورعلیزاده اطاقسرا²؛ ابراهیم کازرونی منفرد³

¹گروه تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، رشت، ایران.

²گروه تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، ساری، ایران.

³دانشگاه علمی کاربردی، گیلان، رشت، ایران.

چکیده

این پژوهش به­منظور ارزیابی کارایی چند علف­کش در مقادیر مختلف به­صورت منفرد یا ترکیب با هم در کنترل علف­های هرز سوروف و بندواش در کشت نشایی برنج (Oryza sativa L.)، در سال 1400 در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان انجام شد. تیمارها شامل تیوبنکارب (EC 50%) در مقادیر 2750 و 3000 گرم ماده مؤثره در هکتار، بیس­پیریباک سدیم (SC 40%) به­میزان 26 گرم ماده مؤثره در هکتار، تریافامون+ اتوکسی سولفورون (WG 30%) در مقادیر 5/37 و 45 گرم ماده مؤثره در هکتار، سای­هالوفوپ بوتیل (OD 20%) به­میزان 100 گرم ماده مؤثره در هکتار، بیس­پیریباک سدیم (26 گرم ماده مؤثره در هکتار)+ سای­هالوفوپ-بوتیل (100 گرم ماده مؤثره در هکتار)، مت­سولفورون-متیل (DF 60%) در مقادیر 6 و 8 گرم ماده مؤثره در هکتار، پرتیلاکلر (EC 50%) به­میزان 875 گرم ماده مؤثره در هکتار، دو بار وجین دستی و شاهد بدون کنترل علف­هرز بودند. آزمایش در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. نتایج سه نمونه­برداری انجام شده از علف­های هرز نشان داد که علف­کش­های تریافامون+ اتوکسی سولفورون و تیوبنکارب در هر دو مقدار مورد بررسی، بالاترین کارایی را در کنترل سوروف داشتند (100 درصد)، پس از آن، علف­کش­های پرتیلاکلر و سای­هالوفوپ-بوتیل به­ترتیب، زیست­توده سوروف را %90 ≤ و %78≤ کاهش دادند. در ارزیابی کنترل بندواش، علف­کش تریافامون+ اتوکسی سولفورون در دو مقدار مورد بررسی منجر به بیشترین میزان کاهش زیست­توده بندواش (%95≤) شد. تیوبنکارب نیز در دو مقدار مورد بررسی حدود %84 ≤ و پس از آن، سای هالوفوپ-بوتیل موجب %79 ≤ کاهش زیست­توده بندواش شد. در ارزیابی عملکرد برنج، پس از تیمار دو بار وجین دستی، تیمار تیوبنکارب 3000 گرم ماده مؤثره در هکتار بالاترین عملکرد شلتوک را تولید کرد (5051 کیلوگرم در هکتار). به‌طور کلی، تیمارهای تیوبنکارب 3000 و 2750 گرم ماده مؤثره در هکتار، بیس پیریباک سدیم، پرتیلاکلر، تریافامون+ اتوکسی سولفورون 45 و 5/37 گرم ماده مؤثره در هکتار و سای هالوفوپ بوتیل تیمارهای کارآمدی در افزایش معنی­دار عملکرد برنج نسبت به شاهد بدون کنترل علف­هرز بودند و با تیمار دو بار وجین دستی اختلاف آماری معنی­دار نداشتند.

کلیدواژه‌ها

عملکرد؛ کارایی کنترل علف‌هرز؛ کاهش زیست‌توده علف‌هرز؛ کاهش تراکم علف‌های هرز

مراجع