مدل‌سازی منحنی حد شکل‌دهی ورق‌های فولادی بر اساس پارامترهای مدل GTN و متغیرهای معادله کارسختی سوئیفت

مهندسی متالورژی و مواد

مقاله 4، دوره 35، شماره 4 - شماره پیاپی 36، بهمن 1403، صفحه 79-96   

نوع مقاله: علمی و پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jmme.2024.87801.1147

نویسندگان

مهدی چلوویان؛ عبدالواحد کمی^*

دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

چکیده

پیش‌بینی دقیق منحنی‌های حد شکل‌دهی (FLCs) برای بهبود شکل‌پذیری ورق‌های فولادی حیاتی بوده و به‌طور قابل‌توجهی بر صنایعی مانند خودروسازی و هوافضا تأثیر می‌گذارد. علیرغم اهمیت آن، روش‌های فعلی تعیین FLC پیچیده بوده و توسعه مدل‌های پیش‌بینی قابل اعتمادتر و ساده‌تر ضروری است. هدف این مقاله ارائه روابط تئوری ساده برای پیش‌بینی دقیق کرنش‌های حدی و رسم FLC ورق‌های فولادی است. چهار نقطه خاص روی FLC انتخاب شد و کرنش‌های حدی حداکثر و حداقل در این نقاط با استفاده از مدل‌های تحلیلی بر پایه شبیه‌سازی المان محدود مدل M-K تعیین شدند. دو دسته متفاوت از پارامترها در نظر گرفته شد: پارامترهای مدل GTN (پارامترهای مقیاس میکرو) و متغیرهای معادله سوئیفت (پارامترهای مقیاس ماکرو). کسر حجمی اولیه، پارامتر تنظیم (q2)، کسر حجمی بحرانی حفره، کسر حجمی جوانه‌زنی، ضریب استحکام، کرنش اولیه و توان کرنش‌سختی هفت پارامتری هستند که به عنوان ورودی‌های طرح آزمایش از نوع مرکب مرکزی تعریف شدند. هر آزمایش در چهار مسیر شکل‌دهی مختلف شبیه‌سازی شد و از این طریق مختصات چهار نقطه روی FLC بدست آمد. درون‌یابی داده‌های شبیه‌سازی به تشکیل توابع تحلیلی کاربردی برای پیش‌بینی FLC ورق‌های فولادی شد. صحت این توابع با محاسبه FLCهای مختلف برای مقادیر تصادفی پارامترها و مقایسه آنها با FLCهای حاصل از شبیه‌سازی مدل M-K نشان داده شد. نتایج نشان داد که روابط بدست آمده FLC ورق‌های فولادی را با دقت خوبی پیش‌بینی می‌کند. کرنش حدی پیش‌بینی‌شده در ناحیه کرنش صفحه‌ای AISI304 برابر با 3647/0 بود که خطای 44/0 درصد را نسبت به مقدار تجربی 370/0 نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

مدل GTN؛ منحنی حد شکل‌دهی؛ مدل M-K؛ ورق فولادی؛ AISI304

مراجع

[1]    A. L. Gurson, "Continuum theory of ductile rupture by void nucleation and growth Part I-Yield criteria and flow rules for porous ductile media," Journal of Engineering Materials and Technology, vol. 99, no. 1, pp. 2-15, 1977.

[2]    Z. Marciniak and K. Kuczyński, "Limit strains in the processes of stretch-forming sheet metal," International Journal of Mechanical Sciences, vol. 9, no. 9, pp. 609-620, 1967.

[3]    D. Banabic, D.-S. Comsa, P. Eyckens, A. Kami, and M. Gologanu, "Advanced models for the prediction of forming limit curves," Multiscale Modelling in Sheet Metal Forming, D. Banabic, Ed.: Springer,  pp. 205-300. 2016.

[4]    C. Zhao, T. Wang, Z. Li, J. Liu, Z. Huang, and Q. Huang, "Prediction of magnesium alloy edge crack in edge-constraint rolling process by using a modified GTN model," International Journal of Mechanical Sciences, vol. 241, p. 107961, 2023.

[5]    V. Tvergaard, "On localization in ductile materials containing spherical voids," International Journal of Fracture, vol. 18, no. 4, pp. 237-252, 1982.

[6]    V. Tvergaard and A. Needleman, "Analysis of the cup-cone fracture in a round tensile bar," Acta Metallurgica, vol. 32, no. 1, pp. 157-169, 1984.

[7]    D. Banabic, A. Kami, D.-S. Comsa, and P. Eyckens, "Developments of the Marciniak-Kuczynski model for sheet metal formability: A review," Journal of Materials Processing Technology, vol. 287, p. 116446, 2021.

[8]    M. Gologanu, D. S. Comsa, and D. Banabic, "Theoretical model for forming limit diagram predictions without initial inhomogeneity," AIP Conference Proceedings, vol. 1532, no. 1, pp. 245-253, 2013.

[9] A. Kami and D.-S. Comsa, "A Simplified Description of the Uniaxial Tensile Test Used for Calibrating Constitutive Models of Orthotropic Porous Sheet Metals," AUT Journal of Mechanical Engineering, vol. 2, no. 2, pp. 127-136, 2018.

[10] X. Chen, "Numerical simulation of effects of cladding and superimposed hydrostatic pressure on fracture in metals under tension," Master Thesis, McMaster University, 2009.

[11] A. Melander, “A new model of the forming limit diagram applied to experiments on four copper-base alloys,” Materials Science and Engineering, vol. 58, no. 1, pp. 63-88, 1983.

[12]M. Chelovian and A. Kami, " Study on formability of AISI 304 steel sheet using MK model and GTN damage criterion," Journal of Mechanical Engineering, vol. 50, no. 1, pp. 71-79, 2020.

[13] M. E. Hosseini, S. J. Hosseinipour, and M. Bakhshi-Jooybari, “Theoretical FLD Prediction Based on M-K Model using Gurson's Plastic Potential Function for Steel Sheets,” Procedia Engineering, Conference Paper, vol. 183, pp. 119-124, 2017.

[14] Y.-b. Wang, C.-s. Zhang, Z.-j. Meng, L. Chen, and G.-q. Zhao, “A novel three-dimensional M-K model by integrating GTN model for accurately identifying limit strains of sheet metal,” Transactions of Nonferrous Metals Society of China, vol. 33, no. 7, pp. 1953-1962, 2023.

[15] A. Barfeh, R. Hashemi, R. Safdarian, D. Rahmatabadi, A. Aminzadeh, and S. Sattarpanah Karganroudi, “Predicting the forming limit diagram of the fine-grained AA 1050 sheet using GTN damage model with experimental verifications,” Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part B: Journal of Engineering Manufacture, vol. 237, no. 14, pp. 2325-2335, 2022.