پاسخ خصوصیات زراعی و عملکرد گیاه سیر (Allium sativum L.) به سطوح مختلف تراکم کاشت و تغذیه

بوم شناسی کشاورزی

مقاله 7، دوره 16، شماره 3 - شماره پیاپی 61، پاییز 1403، صفحه 533-551   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/agry.2024.85318.1174

نویسندگان

هادی خاوری¹؛ مسعود رفیعی^{* 2}

¹باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران.

²بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران.

چکیده

به‌منظور ارزیابی و مقایسه اثر تراکم کاشت و تغذیه بر خصوصیات زراعی و عملکرد گیاه سیر (Allium sativum L.)، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های­ کامل تصادفی با سه تکرار در منطقه بیران­شهر لرستان در سال زراعی 96- 1395 اجرا شد. فاکتورها شامل تراکم کاشت در سه سطح (32، 42 و 52 بوته در مترمربع) و تغذیه در چهار سطح (شاهد، اسید هیومیک، کود کامل 20-20-20 و اسید هیومیک + کود کامل 20-20-20) بودند. نتایج نشان داد که اثر ساده تراکم کاشت بر قطر ساقه، تعداد برگ، وزن و عملکرد سیر؛ و اثر تیمارهای تغذیه بر ارتفاع بوته، قطر ساقه، تعداد برگ، قطر سیر، تعداد سیرچه، وزن و عملکرد سیر معنی‎دار بود. همچنین اثر متقابل تیمارهای تراکم و تغذیه بر قطر ساقه، تعداد برگ، قطر، وزن و عملکرد سیر معنی­دار بود. بیشترین میانگین قطر سیر (3/7 سانتی­متر) و وزن سیر (33/86 گرم) در تیمار تراکم کاشت 32 بوته در مترمربع در شرایط تغذیه با اسید هیومیک + کود کامل 20-20-20 مشاهده شد. بیشترین میانگین عملکرد سیر به‌ترتیب (25756، 24821 و 24700 کیلوگرم در هکتار) در تیمار تراکم کاشت 42 بوته در مترمربع در تیمار تغذیه با کود کامل؛ تراکم کاشت 52 بوته در مترمربع در تیمار تغذیه با کود کامل؛ و تراکم کاشت 52 بوته در مترمربع در تغذیه با اسید هیومیک + کود کامل به‌دست آمد؛ که نسبت به کمترین میانگین عملکرد سیر (14314 کیلوگرم در هکتار) در تیمار تراکم کاشت 32 بوته در مترمربع در شرایط تیمار عدم تغذیه به‌ترتیب به‌میزان 9/79، 4/73 و 5/72 درصد افزایش نشان داد. به‌طور کلی، این نتایج نشان داد که تغذیه، رشد و عملکرد گیاه سیر را به‌طور معنی­داری تحت تأثیر قرار داد. تغذیه گیاه سیر با اسید هیومیک و کود کامل می­تواند از طریق توسعه سیستم ریشه­ای و اندام­های هوایی و همچنین بهبود جذب آب، فراهمی عناصر غذایی پرمصرف و کم­مصرف و نیز تراکم مطلوب بوته­ها برای استفاده حداکثر از منابع موجود، موجب بهبود رشد و خصوصیات زراعی به­ویژه قطر و وزن سیر و در نتیجه، افزایش تولید و عملکرد گیاه سیر گردد که می­تواند در جهت حفظ سلامت محیط زیست و افزایش محصول تولیدی و همچنین بهبود خصوصیات زراعی و عملکرد این گیاه با ارزش مد نظر قرار گرفته شود. 

کلیدواژه‌ها

اسید هیومیک؛ تعداد سیرچه؛ سیر سفید همدان؛ کود کامل ریزمغذی

مراجع