اثر فرآوری سیلاژ کاه نخود با اوره، ملاس و آنزیم سلولاز بر ترکیب شیمیایی، تولید گاز، قابلیت هضم شکمبه‌ای و روده‌ای

پژوهشهای علوم دامی ایران

مقاله 3، دوره 16، شماره 3 - شماره پیاپی 59، پاییز 1403، صفحه 347-365   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/ijasr.2024.85302.1182

نویسندگان

زهرا عباسی ناوند؛ جمال سیف دواتی^* ؛ مجتبی علیپور عین‌‌الدین؛ حسین عبدی بنمار؛ فرزاد میرزایی آقجه قشلاق؛ رضا سید شریفی

گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی فرآوری سیلاژ کاه نخود با اوره، ملاس و آنزیم سلولاز بر ترکیب شیمیایی، تولید گاز، قابلیت هضم شکمبه‌ای و روده‌ای به‌روش آزمایشگاهی انجام شد. اندازه‌گیری‌های ترکیب شیمیایی و تولید گاز به روش‌های استاندارد و تعیین قابلیت هضم نمونه‌ها با دستگاه دیزی‌تو و به‌روش گارگالو انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل: 1- کاه نخود حاوی اوره (5/3 درصد)، بدون ملاس و بدون آنزیم، 2- کاه نخود حاوی اوره (5/3 درصد)، بدون ملاس و با آنزیم سلولاز قارچی (40 میکرولیتر به هر گرم کاه)، 3- کاه نخود حاوی اوره (5/3 درصد)، بدون ملاس و با شیرابه شکمبه (40 میکرولیتر به هر گرم کاه)، 4- کاه نخود حاوی اوره (5/3 درصد)، بدون ملاس و با نسبت مساوی آنزیم سلولاز و شیرابه شکمبه (20 میکرولیتر از هرکدام به هر گرم کاه)، 5- کاه نخود حاوی اوره (5/3 درصد)، با دو درصد ملاس و بدون آنزیم، 6- کاه نخود حاوی اوره (5/3 درصد)، با دو درصد ملاس و با آنزیم سلولاز قارچی (40 میکرولیتر به هر گرم کاه)، 7- کاه نخود حاوی اوره (5/3 درصد)، با دو درصد ملاس و با شیرابه شکمبه (40 میکرولیتر به هر گرم کاه)، 8- کاه نخود حاوی اوره (5/3 درصد)، با دو درصد ملاس و با نسبت مساوی آنزیم سلولاز و شیرابه شکمبه (20 میکرولیتر از هرکدام به هر گرم کاه)، 9- کاه نخود حاوی اوره (5/3 درصد)، با چهار درصد ملاس و بدون آنزیم، 10- کاه نخود حاوی اوره (5/3 درصد)، با چهار درصد ملاس و با آنزیم سلولاز قارچی (40 میکرولیتر به هر گرم کاه)، 11- کاه نخود حاوی اوره (5/3 درصد)، با چهار درصد ملاس و با شیرابه شکمبه (40 میکرولیتر به هر گرم کاه)، 12- کاه نخود حاوی اوره (5/3 درصد)، با چهار درصد ملاس و با نسبت مساوی آنزیم سلولاز و شیرابه شکمبه (20 میکرولیتر از هرکدام به هر گرم کاه)، 13- کاه نخود حاوی اوره (5/3 درصد)، با شش درصد ملاس و بدون آنزیم، 14- کاه نخود حاوی اوره (5/3 درصد)، با شش درصد ملاس و با آنزیم سلولاز قارچی (40 میکرولیتر به هر گرم کاه)، 15- کاه نخود حاوی اوره (5/3 درصد)، با شش درصد ملاس و با شیرابه شکمبه (40 میکرولیتر به هر گرم کاه)، 16- کاه نخود حاوی اوره (5/3 درصد)، با شش درصد ملاس و با نسبت مساوی آنزیم سلولاز و شیرابه شکمبه (20 میکرولیتر از هرکدام به هر گرم کاه)، که به‌صورت فاکتوریل (چهار سطح ملاس و چهار منبع آنزیم) در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. افزودن هر سه آنزیم به کاه نخود در ساعات دو، چهار، شش و هشت، همراه با شیرابه شکمبه از ساعت 12 تا 96 منجر به افزایش تولید گاز شد. ترکیب سطوح دو و چهار درصد ملاس با نسبت مساوی دو آنزیم در تمامی ساعات انکوباسیون باعث افزایش تولید گاز شد (05/0>P). نتایج نشان داد که ملاس چهار درصد و آنزیم باعث افزایش پتانسیل تولید گاز شد. ترکیب ملاس با سلولاز قارچی و نسبت مساوی دو آنزیم باعث کاهش نرخ ثابت ناپدید شدن ماده خشک شد. میانگین قابلیت هضم آزمایشگاهی ماده آلی، انرژی قابل متابولیسم، انرژی شیردهی و اسیدهای چرب زنجیر کوتاه در همه تیمارها در مقایسه با شاهد معنی‌دار بود (05/0 >P). فرآوری کاه نخود با ملاس و ترکیب شیرابه شکمبه و نسبت مساوی دو آنزیم با سطوح مختلف ملاس باعث افزایش قابلیت هضم شکمبه‌ای پروتئین خام آن و سطح چهار درصد ملاس باعث افزایش قابلیت هضم ماده خشک در کل دستگاه گوارش شد (05/0>P). در مجموع، تیمار کاه نخود با سلولاز قارچی، شیرابه شکمبه و نسبت مساوی آن‌ها همراه با سطوح مختلف ملاس توانست ارزش غذایی آن را بهبود دهد.
 

کلیدواژه‌ها

ارزش غذایی؛ انرژی قابل متابولیسم؛ فراسنجه‌های تغذیه‌ای؛ گوارشپذیری

مراجع