وضعیت معاملات شخص مست در مراتب مختلف مستی؛ ساماندهی نظریۀ عدمنفوذ برخی معاملات شخص مست | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 6، دوره 56، شماره 4 - شماره پیاپی 139، زمستان 1403، صفحه 149-168 اصل مقاله (974.47 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfiqh.2023.81448.1554 | ||
| نویسندگان | ||
| امیرعباس عسکری1؛ علی یاری نژاد* 2 | ||
| 1دانشآموختۀ دکتری گروه حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری گروه حقوق خصوصی، دانشگاه علوم قضائی و خدمات اداری، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| یکی از شرایط اساسی صحت قراردادها «قصد» و «رضای» طرفین است. فقدان این دو به بطلان یا عدمنفوذ قرارداد منجر میشود. مادۀ 195 قانون مدنی معامله در حال مستی را بهعلت فقدان قصد باطل میداند. باتوجهبه مفهوم مخالف ماده، معاملات شخص مست یا بهعلت فقدان قصد باطل شناخته شده و یا بهعلت عدمزوال قصد صحیح تلقی شده است. مشهور فقها و حقوقدانان نیز همین دیدگاه را در خصوص معاملات شخص مست دارند. این در حالی است که ازنظرِ پزشکی، مستی دارای مراتبی است که حکم به صحت و بطلان نمیتواند معاملات واقعشده در همۀ مراتب را پوشش دهد. گاه مستی باعث زوال قصد و رضا میشود، گاه به هیچیک از قصد و رضا خلل وارد نمیکند و گاه شخص مست دارای قصد است اما رضای وی مخدوش است. در خصوص مورد اخیر، سؤالِ قابل طرح این است که وضعیت معامله شخص مست چگونه است؟ از طرفی وی دارای قصد است و معاملهاش را نمیتوان باطل دانست و از طرف دیگر رضای وی مخدوش است و نمیتوان حکم به صحت معاملهاش کرد. در این مقاله با روش تحلیلیتوصیفی ضمن بررسی انواع مستی و تأثیر آن در قصد و رضا، با بهرهگیری از مبانی فقهی و تطبیق بر موازین حقوقی این نتیجه به دست آمد که وضعیت حقوقی مطلوب برای معاملات شخص مست در مرتبهای که شخص دارای قصد است اما رضایش مخدوش است، عدمنفوذ است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عدمنفوذ؛ ارادۀ انشائی؛ معاملات مست؛ مراتب مستی؛ قصد؛ رضا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,116 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 663 |
||