بررسی نقش لندفرمها در میزان فرسایش خاک با مدل RUSLE و سامانه GEE ، مطالعه موردی: حوضههای دامنه جنوبی توده کوهستان سهند | ||
| جغرافیا و مخاطرات محیطی | ||
| دوره 14، شماره 2 - شماره پیاپی 54، تابستان 1404، صفحه 223-244 اصل مقاله (2.04 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geoeh.2025.91165.1535 | ||
| نویسندگان | ||
| موسی عابدینی* 1؛ ابوذر صادقی2؛ عقیل مددی1 | ||
| 1استاد، گروه جغرافیای طبیعی، گرایش ژئومورفولوژی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری، گروه جغرافیای طبیعی، ژئومورفولوژی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف بررسی نقش لندفرمها در میزان فرسایش خاک در حوضههای دامنه جنوبی توده کوهستان سهند انجام شد. با استفاده از مدل اصلاحشده جهانی فرسایش خاک (RUSLE) و سامانه گوگل ارث انجین (Google Earth Engine)، عوامل مؤثر بر فرسایش شامل فرسایندگی بارش (R)، فرسایشپذیری خاک (K)، طول و شدت شیب (LS)، مدیریت پوشش گیاهی (C) و عملیات حفاظتی خاک (P) مورد ارزیابی قرار گرفت و طبقهبندی لندفرمها نیز در این سامانه انجام گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که مناطق با فرسایش خیلی زیاد و زیاد با مساحتی حدود 45/0 درصد معادل 33/17 کیلومترمربع را شامل میشود. این مناطق در بالادست حوضه که دارای ارتفاع بالا، میانگین بارندگی بیشتر و دارای پوشش گیاهی کمتری بوده رخ داده است. مناطق با فرسایش خیلی کم و کم مساحتی حدود 54/95 درصد معادل 11/3623 کیلومترمربع بوده است که در مناطق دارای پوشش گیاهی پر تراکم، بارندگی کمتر و در مناطق دشتها و مسطح بوده است. علاوه بر این، تحلیل لندفرمهای منطقه نشان داد که بیشترین میزان فرسایش در لندفرمهای آبراههها، پرتگاهها و درههای باریک مشاهده میشود. در حالیکه لندفرمهای مسطحتر نظیر دشتها و تراسهای آبرفتی از فرسایش کمتری برخوردارند. استفاده از سامانه GEE در این پژوهش قابلیت بالای آن را در ترکیب و تحلیل دادههای جغرافیایی مقیاسپذیر نشان داد و روشی مؤثر برای مدیریت پایدار اراضی و کاهش فرسایش خاک فراهم آورده شد. این یافتهها میتوانند در برنامهریزیهای مدیریتی و اجرای عملیات حفاظتی در حوضههای آبخیز مشابه، توسط مسئولین و محققین مورد استفاده قرار گیرند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| طبقهبندی اشکال زمین؛ فرسایش خاک؛ معادله بازنگریشده جهانی فرسایش خاک (RUSLE)؛ گوگل ارث انجین (GEE)؛ مدیریت حوضه آبخیز | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 9,964 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 753 |
||