از کشف المحجوب تا کشفِ حجاب (تأملی در مواجهه نمادینِ ایرانیان با سویه تمثیلی تجدد) | ||
| تاریخ و فرهنگ | ||
| مقاله 5، دوره 57، شماره 1 - شماره پیاپی 114، شهریور 1404، صفحه 133-152 اصل مقاله (541.86 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jhistory.2025.91099.1351 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا جاوید1؛ هادی نوری* 2؛ محمدرضا غلامی شکارسرایی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی فرهنگی، گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران | ||
| 2استادیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران | ||
| 3استادیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران | ||
| چکیده | ||
| مدرنیته در ذهن و جهان‌بینی نخستین سیاحان ایرانی به غرب، آشفتگیهایی ایجاد کرد که در تقابل با نگاه نمادین فرهنگ ایشان تا آن زمان بود. در چنین زمینهای سوژهها، فضاها و کالاهای مدرن برای این گردشگران برجسته میشد. تا جایی که چونان حجابی اهداف مأموریتشان را تحت تأثیر قرار داد. سؤال پژوهش این است که تقابل نظام نمادین و معنایی کشف المحجوب در فرهنگ ما در تقابل با نظام معنایی تمثیلی مبتنی بر بی‌حجابی زنان، فضاها، کالاها و تجربه مدرن در غرب چه تأثیری بر ادراک ایشان در غرب داشت؟ مقاله حاضر با بهرهگیری از نظریه و روششناسی والتربنیامین در صدد است تا با بررسی اولین تجربه گردشگران ایرانی به فرنگ (در سفرنامهها و دیگر منابع) به بررسی این موضوع بپردازد. نتیجه این است که نخستین مواجهه ایرانیان با تجدد غربی به این ترتیب در دوگانه خیر و شر، بهشت و جهنم، مقدس و نامقدس گرفتار بود و همین یکی از مهم‌ترین موانع شناخت دقیق و درست از ماهیت تجربه مدرنیته غربی و فراورده بزرگ آن یعنی سرمایهداری بود. شرم از شُکُوه ظاهری غربی و مرکزیت جذابیت‌های زنانه آنکه چشم را خیره می‌کرد و احساس گناه از شُرُور آنکه در تقابل با رستگاری و پاکی بود تا سال‌ها بعد مدرنیته ایرانی را به خود مشغول ساخته بود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تمثیل؛ نماد؛ پروژه پاساژها؛ بنیامین؛ کشف المحجوب؛ مدرنیته | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 802 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 658 |
||