پایداری عملکرد دانه ژنوتیپهای عدس(Lens culinaris) با استفاده از آمارههای ناپارامتری و روش چند متغیره تجزیه AMMI | ||
| پژوهشهای حبوبات ایران | ||
| مقاله 8، دوره 16، شماره 1 - شماره پیاپی 31، خرداد 1404، صفحه 131-143 اصل مقاله (754.1 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/ijpr.2025.90778.1101 | ||
| نویسندگان | ||
| امین نامداری* 1؛ پیام پزشکپور2؛ محمد برزعلی3؛ اصغر مهربان4؛ امیر میرزایی5؛ مصطفی حق پناه1 | ||
| 1مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گچساران، ایران | ||
| 2مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران | ||
| 3مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گنبد، ایران | ||
| 4مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مغان، ایران | ||
| 5مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران | ||
| چکیده | ||
| شناسایی ژنوتیپهایی با میانگین و پایداری عملکرد بالا، یکی از هدفهای عمده در برنامههای بهنژادی گیاهان زراعی میباشد. در این پژوهش، پایداری عملکرد دانه 15 لاین پیشرفته عدس (Lens culinaris) به همراه دو رقم شاهد گچساران و سپهر در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار و در هشت محیط (چهار منطقه گچساران، خرمآباد، مغان و ایلام طی دو سال) مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمون همگنی واریانسها توسط آزمون بارتلت انجام شد و با توجه به همگنی واریانسها، تجزیه مرکب برای هشت محیط انجامپذیرفت. براساس نتایج تجزیه واریانس مرکب، برهمکنش ژنوتیپ و محیط بسیار معنیدار بود و برای ارزیابی این برهمکنش، روشهای تجزیه پایداری مورد استفاده قرار گرفت. آماره ناپارامتری TOP، ژنوتیپهای 12 و 10 را بهعنوان پایدارترین ژنوتیپها نشان داد و آماره کانگ نیز ژنوتیپهای 12 و 13 را در رتبههای برتر قرار داد. آمارههای تنارازو، نصار و هیون، ژنوتیپهای با میانگین عملکرد پایین را در رتبههای برتر قرار دادند و عموماً ژنوتیپهای پرعملکرد در رتبههای بالایی قرار نداشتند. با محاسبه آماره SIIG و در نظر گرفتن همه آمارههای ناپارامتری، ژنوتیپ 12 در بهترین شرایط از نظر عملکرد و پایداری عملکرد قرار گرفت. همچنین نتایج تجزیه AMMI نشان داد که دو مؤلفه نخست در مجموع 67 درصد برهمکنش ژنوتیپ و محیط را توجیه میکنند. بایپلات AMMI1 ژنوتیپهای 10، 11 و 12 را بهعنوان ژنوتیپهای برتر شناسایی نمود و بایپلات AMMI 2 نیز ژنوتیپ 12 را در بهترین شرایط از نظر پایداری عملکرد تشخیص داد. با در نظر گرفتن نتایج حاصل از این پژوهش میتوان نتیجه گرفت که ژنوتیپ 12 با فاصله بهعنوان بهترین ژنوتیپ از نظر پایداری و عملکرد دانه میباشد و میتواند بهعنوان نامزد معرفی رقم زراعی جدید در نظر گرفته شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اقلیم گرم و نیمهگرم؛ آماره SIIG؛ ژنوتیپ پایدار؛ سازگاری؛ Lens culinaris | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 55,342 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 6,059 |
||