ارزیابی اثرات زیستمحیطی آفت‌کش‌های مورد استفاده در مزارع گندم (Triticum aestivum L.) و جو (Hordeum vulgare L.) بخش فاضلآباد شهرستان علی آباد کتول | ||
| بوم شناسی کشاورزی | ||
| مقاله 4، دوره 17، شماره 2 - شماره پیاپی 64، تابستان 1404، صفحه 239-264 اصل مقاله (2.67 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/agry.2025.89253.1207 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا دیلم1؛ حسین کاظمی* 2؛ مارال نیاز مرادی1؛ جاوید قرخلو1 | ||
| 1گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران | ||
| 2گروه علوم باغبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران | ||
| چکیده | ||
| شاخص تأثیر محیطی (EIQ) برای تعیین کمیت خطرات آفت‌کش‌ها برای انسان و محیط زیست توسعه داده شده است. با اندازه‌گیری این شاخص می‌توان پرخطرترین آفت‌کش‌ها را از لحاظ زیستمحیطی شناسایی و با جایگزینی آنها با آفت‌کش‌های دیگر، سلامت زیستی جامعه را تأمین نمود. در این مطالعه، اثرات زیستمحیطی مصرف آفت‌کش‌ها در مزارع گندم و جو در بخش فاضلآباد شهرستان علیآبادکتول در سال زراعی 1400-1401 مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، 22 مزرعه گندم و 12 مزرعه جو به‌صورت تصادفی انتخاب شدند و اطلاعات مربوط به کاربرد آفت‌کش‌ها، مساحت مزارع، تناوب زراعی و عملکرد محصول در قالب پرسش‌نامه از کشاورزان جمعآوری شد. نتایج نشان داد که بیشترین میزان آسیب به کارگر مزرعه در گروه علفکشها متعلق به برومایسید، در گروه حشرهکشها مربوط به دورسبان و در گروه قارچکشها به آلتوکمبی تعلق گرفت و به‌طور کلی، در مصرف دو علفکش برومایسید، فولیکور و راکسیل بیشترین آسیب متوجه کارگران مزرعه خواهد بود. همچنین در میان آفت‌کش‌های مصرفی در مزارع مورد بررسی، قارچکشهای راکسیل، فولیکور و آلتوکمبی در مقایسه با گروه آفت‌کشی علفکش و حشرهکش، آسیب بیشتری بر جزء مصرفکنندگان و خطر آب‌شویی در محیط زیست نشان دادند. بررسی آفت‌کش‌های مصرفی و آسیب بر اجزای بومشناختی، دو حشرهکش دیازینون و دورسبان را بهعنوان خطرناکترین آفت‌کش‌ها بر موجودات محیط زیست معرفی کرد. براساس شاخص EIQ برای هر آفت‌کش، سموم آلتوکمبی، پوماسوپر، دورسبان و فولیکور خطرناکترین آفت‌کش‌ها در مزارع مورد بررسی معرفی شدند. همچنین سموم اینوور (48/18)، دورسبان (83/17)، برومایسید (01/17)، دیازینون (66/16)، مالاتیون (68/13)، توفوردی (44/13)، بازاگران (44/13) و آرتیا (25/13) بهعنوان سموم پرخطر در منطقه در نظر گرفته شدند و لازم است که در استفاده از آنها تجدید نظر صورت پذیرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| جزء مصرف‌کننده؛ حشرهکش؛ شاخص EIQ؛ علفکش؛ قارچ‌کش؛ محیط زیست | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 31,919 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,660 |
||