تحلیل انتقادی روششناسی دینپژوهی روشنفکران معاصر ایران (با تکیه بر مصطفی ملکیان) | ||
| جستارهایی در فلسفه و کلام | ||
| دوره 57، شماره 2 - شماره پیاپی 115، بهمن 1404، صفحه 99-120 اصل مقاله (1.23 M) | ||
| نوع مقاله: علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/epk.2025.90366.1377 | ||
| نویسنده | ||
| سید وحید کاشانی* | ||
| عضو هیأت علمی جامعه المصطفی العالمیه، استادیار دکتری جامعه المصطفی العالمیه، فلسفه اسلامی حکمت متعالیه | ||
| چکیده | ||
| دین، پدیدهای چندوجهی و ذومراتب است که باعث میگردد هر دینپژوه و دینشناسی، در مواجهۀ با این پدیده، از روشهای مختلفی که تأثیر مستقیم بر نتایج پژوهش دارند، بهره گیرد. ازجمله اندیشمندان روشنفکر معاصر که امروزه مباحث دینشناسی او، مورد توجه بهسزایی قرار گرفته است، مصطفی ملکیان است. در این مقاله، ابتدا نگرش ملکیان در چیستی دین و دینپژوهی مورد بررسی قرار گرفته و سپس روشهای وی در مواجهۀ با تحقیقات دینی، تحلیل شده است. مقالۀ حاضر، با روش توصیفی و تحلیلی و با استفاده از منابع، مقالات، سخنرانیها و کتب مصطفی ملکیان، نگاشته شده است. ملکیان، دارای روشی ترکیبی در دینپژوهی است که حاوی چهار عنصر روشی اصلی است. این عناصر، عبارتند از: روش عقلانی، روش کارکردی یا کاربردی، روش تحویلی و روش فرایندی. علیرغم موفقیت این شخصیت در قسمتهایی از دینپژوهی، اشکالاتی از قبیل کاهش بار معنوی دین، ناکارآمدی عنصر تحویل در روش ترکیبی، تقلیل دین در روش کاربردی و نبود ملاک در روش فرایندی دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مصطفی ملکیان؛ دینشناسی؛ روش تحویلی؛ عقلانی؛ کاربردی؛ فرایندی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 698 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 232 |
||