واکاوی نهادِ نهانِ کتاب ارداویرافنامه بر اساس نظریه جامعهشناسی شناخت کارل مانهایم | ||
| جُستارهای نوین ادبی | ||
| مقاله 5، دوره 58، شماره 1 - شماره پیاپی 228، بهار 1404، صفحه 132-107 اصل مقاله (1.03 M) | ||
| نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jls.2025.90699.1650 | ||
| نویسنده | ||
| مهدی علمی دانشور* | ||
| استادیار گروه ادیان شرق دانشکده ادیان، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| اَرداویرافنامه یکی از مهمترین کتابهای نگارشیافته در عصر ساسانی است که روایت این کتاب پیرامون جهان پس از مرگ است. این کتاب در پی بروز تردیدهای دینی و شیوع جنبشهای نوپدید دینی به دستور نظام حاکمیت دینی نگارش پیدا کرد. هرچند این کتاب، متنی مذهبی و در زمرۀ متون مکاشفهای است، اما با دقت در آن میتوان به این نکته دستیافت که بیانکننده سیاست و سایه سنگین دین در عصر ساسانی است. پژوهش حاضر، با استفاده از نظریه جامعهشناسیشناخت مانهایم، واکاوی چگونگی نگارش و تحلیل و بررسی مضامین بهکاررفته در این کتاب است. مانهایم در نظریه جامعهشناختی شناخت خود به دنبال چگونگی اندیشیدن نخبگان است و این مهم را در لایههای زمانی و مکانی که تفکر و اندیشه در آن به وجود آمده موردبررسی قرار میدهد. در این تحقیق نشان دادیم که با کمک این نظریه، چه عوامل تاریخی و سیاسی در شکلگیری و نگارش این کتاب تأثیر داشتند. ارداویراف بهعنوان نماینده طبقه موبدان، با سفر به جهان مینوی به تحکیم بنیانهای اخلاقی و اعتقادی پرداخته و نشان داد که اطاعت از حاکمیت، موبدان و گزارههای دینی بهترین انتخاب و افراد جامعه در صورت مخالفت و اعتراض به این زیست به عذابهای سخت و دشوار در جهان پسین مواجه خواهد شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کارل مانهایم؛ مزدیسنا؛ موبدان؛ جهنم؛ بهشت؛ طبقات اجتماعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,274 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,009 |
||