بررسی و شناسایی نقاط مناسب جهت نصب حسگرهای کمهزینه در پایش برخَط آلودگی هوای شهری | ||
| جغرافیا و مخاطرات محیطی | ||
| دوره 14، شماره 2 - شماره پیاپی 54، تابستان 1404، صفحه 145-172 اصل مقاله (2.58 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geoeh.2025.92002.1546 | ||
| نویسندگان | ||
| مسعود ابراهیمی قادی1؛ احمد نوحه گر* 2؛ زینب سازور3؛ محمود بهروزی4 | ||
| 1گروه مهندسی محیطزیست، گرایش آلودگی هوا، دانشکده محیطزیست،پردیس بینالمللی کیش، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2گروه مهندسی سوانح، آموزش و سیستمهای محیطزیست، دانشکده محیطزیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 3گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 4گروه مخاطرات محیطی، پژوهشکده علوم دریایی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| استفاده از حسگرهای کمهزینه مبتنی بر اینترنت اشیا به روشی نوین برای پایش آلودگی هوای شهری تبدیل شده است. این پژوهش با هدف تعیین مکان بهینه نصب این حسگرها در شهر تهران انجام شد و از روش تصمیمگیری چندمعیاره بهره گرفت. یازده زیرمعیار در دو معیار اصلی «میزان آلودگی» و «منابع آلاینده» شناسایی و برای هرکدام لایهای رقومی در محیط GIS تولید شد. ترکیب لایهها با عملگرهای مختلف انجام شد و به کمک رگرسیون OLS عملگر بهینه (SUM) انتخاب گردید. برای شناسایی الگوهای فضایی، شاخصهای موران و هاتاسپات به کار رفت. همچنین، برای تحلیل حساسیت ارتباط زیرمعیارها با نقشه نهایی، از رگرسیون وزندار جغرافیایی (GWR) استفاده شد. نتایج نشان داد که زیرمعیارهای غلظت PM10، PM2.5 فاصله از پایانههای حملونقل و جایگاههای سوخت، بیشترین تأثیر را در جانمایی دارند. خروجی مدل GWR با AICc برابر 4484 و ضریب تعیین 0.98، دقت بالای مدل را نشان داد. نقشه نهایی مکانیابی نشان داد که ۱۳٪ از اراضی تهران کاملاً مناسب و ۱۷٪ مناسب برای نصب حسگرها هستند. این مناطق عمدتاً در مرکز، جنوب و جنوبغرب تهران واقع شدهاند؛ جایی که آلودگی هوا و منابع آلاینده متمرکزتر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ذرات معلق (PM2.5 وPM10)؛ منطق فازی و توابع عضویت؛ همبستگی فضایی شاخص موران؛ رگرسیون وزندار جغرافیایی (GWR)؛ آلودگی هوای شهری – تهران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 9,792 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 711 |
||