شناسایی پیشرانهای مؤثر بر ارتقای توسعۀ منطقهای با رویکرد آیندهپژوهی (مطالعۀ موردی: شهرستان زیرکوه) | ||
| جغرافیاوتوسعه ناحیه ای | ||
| مقاله 3، دوره 23، شماره 2 - شماره پیاپی 51، تابستان 1404، صفحه 85-114 اصل مقاله (590.17 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی- مطالعه موردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgrd.2025.90011.1484 | ||
| نویسندگان | ||
| مصطفی قادری حاجت* 1؛ محمد شهاب احمدی2؛ آرمان کریمی3 | ||
| 1دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 3دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| با وجود گسترش فضای جریانها در جهان شبکهای، مناطق مرزی هنوز از اهمیت ویژهای برخوردارند، این فضاها به دلیل ویژگیهای فضایی-سیاسی و نقشهای مدیریتی در مقیاسهای مختلف، جایگاه ویژهای در استراتژیهای سیاسی دارند. این مناطق بهویژه برای سیستمهای سیاسی در تأمین ثبات و امنیت داخلی حائز اهمیت هستند. مرزهای شرقی ایران، بهویژه شهرستان زیرکوه در استان خراسان جنوبی که با افغانستان هممرز است و مرزی به طول 116 کیلومتر دارد، از اهمیت بالایی در راهبردهای توسعۀ ملی و منطقهای برخوردارند. مقالۀ حاضر به تحلیل سناریوهای محتمل برای توسعۀ شهرستان زیرکوه پرداخته است. مطالعات آیندهپژوهی با رویکرد ساختاری منعطف، امکان پیشبینی و ارزیابی سیستمهای توسعهای را فراهم میکند. این تحقیق بهصورت توصیفی و تحلیلی با استفاده از روش تحلیل محتوا، متغیرهای مؤثر بر توسعۀ شهرستان زیرکوه را بررسی کرده است. برای جمعآوری اطلاعات از پرسشنامهای که بین 15 کارشناس برنامهریزی منطقهای توزیع شد، استفاده شده است و دادهها با روش تحلیل ساختاری میکمک تحلیل شدند. سناریوهای تحقیق با استفاده از نرمافزار سناریو ویزارد طراحی شده است. نتایج نشان داد که 29 متغیر اثرگذار در توسعۀ شهرستان زیرکوه شناسایی شدند که از میان آنها، 16 متغیر بهعنوان متغیرهای اصلی در نظر گرفته شدند. براساس این متغیرها، سه سناریو برای توسعه طراحی شد: 1- استراتژی شرایط بحرانی: تغییر نگرش به قومیتها، برقراری برابری مکانی و تقویت روابط بینالملل؛ 2- استراتژی در وضعیت بحران یا نیمهبحران: افزایش نقش دولت در کاهش تورم، برابری فضایی و تقویت مسیرهای ارتباطی و بینالملل؛ 3- سیاست تداوم وضع موجود: ایجاد تعامل اجتماعی بیشتر و سیاستهای جمعیتی مناسب. این سناریوها بر مبنای تغییرات اجتماعی، اقتصادی و امنیتی در منطقه طراحی شدهاند و میتوانند راهکارهای مناسبی برای توسعۀ پایدار این منطقۀ مرزی فراهم کنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زیرکوه؛ توسعۀ منطقهای؛ آیندهپژوهی؛ تمرکززدایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 736 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 363 |
||