تحلیل و تدوین شاخصهای ارزیابی کیفیت مجله سوادآموزی “ فرصت دوم”: بررسی نظرات مخاطبان | ||
| پژوهشنامه کتابداری و اطلاع رسانی | ||
| مقاله 9، دوره 15، شماره 1 - شماره پیاپی 29، خرداد 1404، صفحه 179-206 اصل مقاله (975.79 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/infosci.2025.91883.1231 | ||
| نویسندگان | ||
| سید کمال الدین حسینی* 1؛ بتول سبزه2؛ فرزین پیردهی حاجیکلا3؛ مریم صبوری فخرآبادی4؛ سید احمدرضا هاشمیان4 | ||
| 1استادیار، گروه آموزشی علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. | ||
| 3دانشجوی کارشناسی رشته علوم تربیتی، گرایش آموزش ابتدایی، دانشکدة علوم تربیتی، پردیس شهید بهشتی، مرکز ثامن الحجج، دانشگاه فرهنگیان، | ||
| 4کارشناسی ارشد پژوهش در علوم اجتماعی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مقدمه و اهداف: هدف پژوهش، تحلیل و تدوین مؤلفههای ارزیابی کیفی مجله «فرصت دوم» از منظر مخاطبان است. نتایج این پژوهش، بهعنوان یک الگوی نظاممند، میتواند متولیان حوزه نشر آموزشی را در انتخاب استراتژیهای اصولی و کارشناسانه در زمینه کیفیتبخشی کمک کند. روشها: روش، کمّی و از نوع توصیفی تحلیلی و با رویکرد پیمایشی است. جامعه آماری، شامل نوسوادان دوره تحکیم سواد نهضت سوادآموزی در سال 1403-1402 میباشد. از این میان، تعداد 367 نفر با روش نمونهگیری تصادفی، انتخاب و مورد پرسش قرار گرفتند. روایی پرسشنامه، با روش روایی محتوایی و توسط متخصصان حوزه نشر آموزشی مورد تأیید قرار گرفت. بهعلاوه، پایایی آن، توسط آزمون آلفای کرونباخ (a:0.717) بررسی شد. در نهایت، برای شناسایی شاخصهای ارزیابی کیفی مجله، از ابزار تحلیل عاملی اکتشافی EFA استفاده گردید. یافتهها: فرایند تحلیل، منجر به شناسایی 15 شاخص محوری در ارزیابی کیفیت مجله «فرصت دوم» گردید. شاخصها ذیلِ سه دسته زیربنایی، شامل شناختیآموزشی، اجتماعیهویتی و طراحی ساختاری طبقهبندی شدند. در حوزه عوامل زیربنایی شناختی آموزشی، پنج شاخص با وزنهای تبیینی متفاوت، شامل توسعه چندوجهی سواد و مهارتهای کاربردی (واریانس تبیینی:611/3)، انتقال مفاهیم از طریق بهکارگیری عناصر ادبی سرگرمکننده (293/3)، ارتقاء سطح دانش و آگاهی در حوزههای معرفتی خاص (874/2)، اتخاذ رویکردی نوآورانه و زمینهمحور در ارائه محتوا (644/2) و سازماندهی محتوای آموزشی متناسب با ساختارِ شناختی مخاطبان (598/2) شناسایی شدند. در بُعد عوامل زیربنایی اجتماعی- هویتی، چهار شاخص مهم، شامل تقویت انگیزه و خودکارآمدی بر مبنای تجارب زیسته و نیازهای اجتماعی (308/6)، ایجاد همافزایی و شکلگیری گفتمان پیرامون هویت جمعی ملی (278/3)، توسعه پایدار پتانسیلهای حرفهای یادگیرندگان (124/3) و استقرار سازوکارهای تعاملی برای ارزیابی و ارتقا پویایی نشریه (706/2) مورد شناسایی قرار گرفتند. نهایتاً در حوزه عوامل طراحی ساختاری، شش شاخص بهینهسازی و بهبود اثربخشی محتوایی (134/17)، تطبیق محتوای نشریه با ویژگیهای بافتی مخاطبان (018/3)، کارآمدی ساختار و شیوه انتقال پیام (989/2)، بهرهمندی از شبکه توزیع مناسب و دسترسیپذیری کافی (534/2)، تضمین اعتبار و صحت اطلاعات منتشرشده (444/2) و ایجاد جذابیت بصری (388/2) بهعنوان عوامل اصلی مورد تأکید واقع شدند. بحث و نتیجهگیری: نتایج، نشان میدهد که عامل زیربنایی شناختی آموزشی، از یکسو بر اثربخشی نوع محتوا و از سوی دیگر بر بهرهگیری از شیوههای کارآمد انتقال محتوا، متمرکز است. عامل زیربنایی اجتماعی هویتی بر فراهمسازی یک اکوسیستم اجتماعی محور با هدف تقویت سرمایههای فرهنگی بین فردی، تأکید دارد. همچنین، عامل طراحی ساختاری، کیفیت فرآیند تدوین و انتشار مجله از نویسندگان تا مخاطبان را تضمین میکند. این عوامل زیربنایی، مدلی را برای تدوین و ارزیابی کیفیت مجله تشکیل میدهند که در تبیین کیفیت مجله سهم دارند. اصالت: بررسی نشریه فرصت دوم، با حمایت مالی سازمان نهضت سوادآموزی، و نظارت فنی دکتر حمید رضا مشهدی عباسی، برای اولینبار انجام شد تا جهت ارتقاء کیفیت آن، سازمان براساس یافتههای این پژوهش اقدام نماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تدوین؛ شاخصهای کیفیت؛ ارزیابی؛ مجله فرصت دوم؛ سوادآموزی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,529 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,329 |
||