تأمّلی در دیۀ اعضای داخلی بدن و رویکرد فقهای امامیه در مواجهۀ با آن | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 7، دوره 58، شماره 2 - شماره پیاپی 145، تابستان 1405، صفحه 155-181 اصل مقاله (1019.39 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfiqh.2025.91363.1890 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد فردوسی پور* 1؛ حسین احمری2 | ||
| 1مدرس گروه فقه و مبانی حقوق، داشگاه آزاد اسلامی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| در شریعت اسلامی برای جبران خسارت ناشی از جنایاتِ وارده بر بدن آدمی یا کیفر جانی، راهکارهایی چون دیه و ارش در نظر گرفته شده است. در مورد واردآمدنِ جنایت بر اعضای داخلی بدن آدمی، دلیل خاصی در دست نیست که موارد دیه را مشخص کرده باشد. در دهههای اخیر، این مسئله مورد توجه قرار گرفته است اما در نگاشتههای فقه فتوایی و استدلالی حکم واحدی دربارهٔ آن به چشم نمیخورد. این پژوهش با عنایت به تفاوت دیدگاهها، با بهرهگیری از منابع کتابخانهای و به روش توصیفیتحلیلی در پِی حکم مسئله است. در این راستا، با بررسی دیدگاههای فقیهان سه نظریه به دست آمده: 1. وجوب پرداخت دیه؛ 2. وجوب پرداخت ارش و 3. ثبوت دیه در مورد اعضای رئیسه و ارش نسبت به سایر اعضا. گرچه دیدگاههای سهگانه بیشتر جنبۀ فتوایی داشته و مستند به ادلۀ لفظی یا لبّی نیست، اما تلاش میشود دلایل ادعایی و احتمالی هریک از سه دیدگاه بهدرستی تبیین شود. دستاورد پژوهش اینکه جنایت بر اعضای داخلی به سه دلیل سبب ثبوت دیه است: فراگیربودن قاعدهٔ دیهٔ اعضای زوج و فرد نسبت به تمامی اعضای جسم آدمی، توجه به کارایی عضو برای ثبوت دیه و محاسبهپذیربودن کارکرد اعضا در عصر کنونی. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دیه؛ ارش؛ عضو داخلی؛ قاعدۀ عامۀ دیه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 424 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 373 |
||