بررسی شمول قاعدۀ ابطالناپذیری خون مسلمان نسبت به فعل محسنانه منتهی به مرگ (همراه با نقد ۀ9 ق.م.ا) | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 8، دوره 58، شماره 2 - شماره پیاپی 145، تابستان 1405، صفحه 183-206 اصل مقاله (1013.62 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfiqh.2025.90265.1851 | ||
| نویسندگان | ||
| سید حسین قندیلی1؛ علیرضا عابدی سرآسیا* 2؛ محمد تقی قبولی درافشان3 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدهٔ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدهٔ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 3دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| براساس قاعدۀ احسان اگر فعل محسنانه منجر به خسارت شود موجب ضمان نیست و دراینباره در کلام فقها تفاوتی بین خسارت جانی و مالی نیست. این در حالی است که برحسبِ شواهد و قراین، شریعت بر تفاوت بین خسارت مالی و جانی از حیث ضمان بنا نهاده است. در خسارت جانی برخلاف مالی قاعدهٔ ابطالناپذیری خون مسلمان جعل شده است که از پایمالشدن خون مسلمان و منتفیبودن ضمان جلوگیری میکند. اکنون این سؤال مطرح است که در فعل محسنانهٔ منتهی به مرگ، آیا منتفیبودن ضمان بهصورت مطلق مصداق پایمالشدن خون یک مسلمان نیست؟ در این نوشتار، به روش توصیفیتحلیلی و با ابزار گردآوری اطلاعات کتابخانهای و اسنادی، با بررسی صُوَر سهگانۀ بحث شامل فعل منجر به قتل محسنٌالیه، فعل منجر به قتل شخص ثالث و فعل منجر به قتل با قصد احسان عمومی، احتمالات موجود مورد بررسی قرار میگیرد و در برخی حالات احتمال جبران خسارات جانی ازسوی بیتالمال با استناد به قاعدۀ ابطالناپذیری خون مسلمان و سایر شواهد و قراین تقویت میگردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حرمت خون؛ ابطالناپذیری خون؛ نفی ضمان؛ فعل محسنانه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 402 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 360 |
||