ارزیابی مخاطرۀ زلزله و رشد کالبدی شهرها از منظر پدافند غیرعامل با استفاده از مدلهای الکتره و آنتروپی (مطالعه موردی:کلانشهر تبریز) | ||
| جغرافیاوتوسعه ناحیه ای | ||
| مقاله 5، دوره 23، شماره 2 - شماره پیاپی 51، تابستان 1404، صفحه 155-185 اصل مقاله (720.8 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی- مطالعه موردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgrd.2025.91104.1504 | ||
| نویسندگان | ||
| کیومرث ملکی* 1؛ محمدرضا پورمحمدی2 | ||
| 1پژوهشگر پسادکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدۀ برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز،ایران | ||
| 2استاد گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدۀ برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز،تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| با مطالعۀ سوابق ثبتشده از تهدیدات محیطی گذشته و معاصر، بهویژه در موضوع کنترل مخاطرۀ زلزله، این حقیقت آشکار میشود که مدیریت بحران فعلی در حال حاضر نمیتواند بهتنهایی قادر به مقابله با آثار مخرب بلایا جهت جلوگیری از اثرات ویرانگر آن باشد. به نظر میرسد بهکارگیری معیارهای پدافند غیرعامل است که میتواند در تکمیل زنجیرۀ دفاعی کمکی مؤثر و قابلتوجه باشد. پایداری و مقاومت مراکز سکونتگاهی در برابر هرگونه مخاطرهای، بهخصوص در مراکز شهری به واسطۀ انباشت و تمرکز جمعیت بهعنوان مرکزی جهت ارائۀ خدمات به جمعیت و ساکنان پیرامون خود از اهمیت ویژهای برخوردار است. لذا ضرورت توجه به توسعۀ شهری کارآمد و لزوم توجه به اندیشههای جدید شهرسازی و برنامهریزی دفاعی شهر، برای رسیدن به اهداف پدافند شهری بسیار مهم به نظر میرسد. پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانهای و میدانی با تأکید بر اصول پدافند غیرعامل و شناسایی مؤلفهها و شاخصهای (تحلیل قریب به 50 شاخص) آسیبپذیری و پهنهبندی خطر در 4 مؤلفه طبیعی، کالبدی، اجتماعی و اقتصادی و استفاده از نظر متخصصان امر، مناطق آسیبپذیر ناشی از زلزله را بهصورت جامع مشخص و در راستای کاهش خطر از منظر پدافندی کاوش میکند. در این مقاله با بررسیهای بنیادی نسبت به تشکیل و گردآوری نظرات متخصصین و تحلیل آن در قالب مدلهای مدل الکتره و آنتروپی شانون اقدام و پایگاه اطلاعاتی موردنیاز در محیط نرمافزاریArcGIS ترسیم گردید که در نهایت منطقۀ دو (196507 نفر و 26/2053 هکتار) کلانشهر تبریز با کمترین آسیبپذیری و منطقۀ ده شهرداری (187958 نفر 66/1044 هکتار) بیشترین آسیبپذیری از خروجی مدل حاصل و رشد این شهر پراکنده تشخیص داده شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پدافند غیرعامل؛ زلزله؛ توسعۀ کالبدی؛ الکتره؛ آنتروپی شانون؛ کلانشهر تبریز | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 365 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 126 |
||