نقش تراکم ساختمانی (گونه مسکن) در زیستپذیری محلات شهری؛ شهرک اکباتان تهران (بافت پرتراکم) و شهرک دهکده فردیس (بافت کمتراکم) | ||
| جغرافیا و توسعه فضای شهری | ||
| دوره 13، شماره 1 - شماره پیاپی 32، بهار 1405، صفحه 160-181 اصل مقاله (455.86 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgusd.2026.87526.1410 | ||
| نویسندگان | ||
| سلیمه عبادی قاجاری* 1؛ مهرناز مولوی2؛ مظاهر مولایی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران، | ||
| 2استادیار گروه شهرسازی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران | ||
| 3کارشناسی ارشد برنامهریزی منطقهای، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| زیستپذیری یکی از شاخصهای کلیدی ارزیابی کیفیت محیط شهری و تحتتأثیر ویژگیهای کالبدی، اجتماعی و خدماتی است. شهرک اکباتان (الگوی بلندمرتبهسازی) و شهرک دهکده فردیس (الگوی ویلایی) دو نمونه بارز از بافتهای مسکونی متفاوت هستند که مطالعه تطبیقی آنها میتواند ابعاد تازهای از ارتباط میان تراکم و زیستپذیری را روشن سازد. هدف این پژوهش مقایسه سطح زیستپذیری در دو گونه متفاوت مسکن، شناسایی مؤلفههای مؤثر بر رضایتمندی ساکنان، و تحلیل نقش تراکم در شکلگیری تجربه زیستپذیری است. پژوهش با رویکرد کیفی و بهرهگیری از مصاحبه نیمهساختیافته انجام شد. نمونهگیری به روش هدفمند از ساکنان با سابقه سکونت طولانیتر و تحلیل دادهها از روش تحلیل محتوا با استفاده از نرمافزار MAXQDA انجام شد. یافتهها نشان داد در شهرک اکباتان، علیرغم تراکم بالای ساختمانی و جمعیتی، دسترسی به خدمات، حملونقل عمومی، و امنیت موجب افزایش سطح رضایت ساکنان بهویژه گروههای جوانتر شده است. در شهرک فردیس، آرامش، امنیت، و وجود فضاهای سبز مهمترین عوامل زیستپذیری برای ساکنان بوده و رضایت بیشتری برای گروههای سنی بالاتر فراهم کرده است. تفاوت در سطح مشارکت اجتماعی نیز مشاهده شد؛ مشارکت در شهرک اکباتان بسیار اندک و در شهرک دهکده نسبی و محدود بود. پژوهش نشان داد زیستپذیری تنها به تراکم وابسته نیست، بلکه ترکیبی از عوامل کالبدی، خدماتی و اجتماعی آن را شکل میدهند. در تراکم بالا، دسترسی به خدمات و حملونقل نقش کلیدی دارد، در حالیکه در تراکم پایین، آرامش، امنیت و حس تعلق اهمیت بیشتری دارد. نتایج بیانگر ضرورت اتخاذ سیاستهای متفاوت در برنامهریزی شهری برای گروههای سنی و الگوهای سکونتی گوناگون است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تراکم ساختمانی؛ زیستپذیری؛ شهرک اکباتان؛ شهرک دهکده؛ گونه مسکن | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 326 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 37 |
||