اثر رژیمهای آبیاری، نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم و قارچ مایکوریزا بر عملکرد کمّی و کیفی و خصوصیات فیزیولوژیکی مریم‌گلی (Salvia officinalis L.) در کشت مخلوط با نعناع‌فلفلی (Mentha piperita L.) | ||
| بوم شناسی کشاورزی | ||
| مقاله 1، دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 67، بهار 1405، صفحه 1-37 اصل مقاله (3.37 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/agry.2025.95607.1254 | ||
| نویسندگان | ||
| عبدالله جوانمرد* ؛ علی استادی؛ حانیه شب خیز | ||
| گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران | ||
| چکیده | ||
| به‌منظور بررسی اثر رژیمهای مختلف آبیاری، نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم و قارچ مایکوریزا بر کمیت و کیفیت اسانس مریم‌گلی (Salvia officinalis L.) در کشت مخلوط با نعناع‌فلفلی (Mentha piperita L.)، آزمایشی به‌‌صورت کرتهای دو بار خردشده برپایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه در سال‌های 1398 و 1399 اجرا شد. عامل اول رژیمهای مختلف آبیاری در سه سطح، آبیاری پس از 25 درصد حداکثر تخلیه مجاز رطوبتی بهعنوان آبیاری نرمال، آبیاری پس از 50 درصد حداکثر تخلیه مجاز رطوبتی بهعنوان تنش ملایم و آبیاری پس از 75 درصد حداکثر تخلیه مجاز رطوبتی بهعنوان تنش شدید بود. عامل فرعی الگوهای مختلف کشت (کشت خالص نعناع‌فلفلی، کشت خالص مریم‌گلی، کشت مخلوط نعناع‌فلفلی و مریم‌گلی) و عامل فرعی فرعی شامل منابع مختلف کودی (عدم مصرف نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم و قارچ مایکوریزا بهعنوان شاهد، نانو دی‌اکسید تیتانیوم، قارچ مایکوریزا و کاربرد تلفیقی قارچ مایکوریزا + نانو دی‌اکسید تیتانیوم) بود. نتایج نشان داد که عملکرد ماده خشک مریم‌گلی در تنش ملایم و شدید نسبت به حالت نرمال آبیاری به‌ترتیب 27 و 1/64 درصد کاهش یافت. بیشترین عملکرد ماده خشک مریم‌گلی (7/172 گرم در مترمربع) در کشت خالص با کاربرد تلفیقی قارچ مایکوریزا + نانو دی‌اکسید تیتانیوم به دست آمد. با کاربرد تلفیقی قارچ مایکوریزا + نانو دی‌اکسید تیتانیوم، عملکرد ماده خشک مریم‌گلی 1/36 درصد نسبت به عدم مصرف کود افزایش یافت. همچنین بیشترین درصد اسانس مریم‌گلی (33/1 درصد) در کشت مخلوط و با کاربرد تلفیقی قارچ مایکوریزا + نانو دی‌اکسید تیتانیوم حاصل شد. علاوه‌بر این، درصد اسانس مریم‌گلی در تنش ملایم 2/41 درصد بیشتر از آبیاری نرمال بود. براساس تجزیه شیمیایی ترکیب‌های اسانس، بیشترین میزان ترکیب (سیس-توجن و 1و8 سینئول) غالب مریم‌گلی در کشت مخلوط و با کاربرد تلفیقی قارچ مایکوریزا + نانو دی‌اکسید تیتانیوم در تنش ملایم حاصل شد. نتایج این تحقیق می‌تواند به بهینه‌سازی مدیریت آبیاری و استفاده از تکنولوژی‌های نوین کشاورزی برای افزایش بهره‌وری و کیفیت گیاهان دارویی در کشاورزی پایدار کمک کند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تنش خشکی؛ کشاورزی پایدار؛ کود زیستی؛ گیاهان دارویی؛ میزان اسانس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 382 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 318 |
||