فرا تحلیل نقش اینترنت اشیاء در آینده سیستم‌های آب شهری کلان‌شهر تهران

فصلنامه آب و توسعه پایدار

مقاله 13، دوره 12، شماره 4 - شماره پیاپی 38، زمستان 1404، صفحه 159-176   

نوع مقاله: پژوهشی کاربردی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jwsd.v12i4.2509-1457

نویسندگان

لیلی بختیاری^{* 1}؛ نوید آهنگری²

¹گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور تهران، ایران

²دکتری جغرافیا و برنامه‏ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

چکیده

اینترنت اشیاء با پایش و تحلیل داده‌ها، پایداری سیستم‌های آب شهری را افزایش می‌دهد و شهرها را به سمت مدیریت هوشمند آب هدایت می‌کند. در این راستا، پژوهش با هدف فرا تحلیل نقش اینترنت اشیاء در آینده سیستم‌های آب شهری کلان‌شهر تهران تهیه شده است. رویکرد پژوهش، فراتحلیل نظام‌مند و ساختاری است که از نظر هدف کاربردی و از نظر نوع روش توصیفی‌-تحلیلی مبتنی بر کتاب‌سنجی و دلفی بوده است. در بخش تحلیل نظام‌مند، ۳۸۸ مقاله بازیابی‌ شده از پایگاه  Scopusشناسایی شده و با استفاده از نرم‌افزار VOSviewer تحلیل شدند. در بخش ساختاری، 14 شاخص کلیدی با تکنیک MICMAC تحلیل و سناریوهای آینده با نرم‏افزار‌Scenario Wizard شناسایی شد. جامعه آماری خبرگان حوزه آب و برنامه‏ریزی شهری می‌باشد که با روش نمونه‌گیری هدفمند 60 نفر نمونه آماری انتخاب شدند. نتایج نشان‌دهنده تسلط تولیدات پژوهشی هند (30/9 درصد)، چین (8/5) و ایالات‏متحده (7/2 درصد) است. حوزه‌های پژوهشی شامل پایش کیفیت آب، تشخیص نشت، اندازه‌گیری هوشمند و مدیریت تقاضا هستند، درحالی‏که چالش‌های آینده شامل امنیت داده‌ها، حفظ حریم خصوصی و قابلیت تعامل بین سامانه‌ها می‌باشد. نتایج ساختاری نشان داد آبیاری هوشمند بیشترین تأثیرگذاری و پایش زیرساخت‌های آبی بیشترین تأثیرپذیری را دارند و نقش کلیدی فناوری و زیرساخت در مدیریت آب شهری را برجسته می‌کنند. سناریوها نشان داد که با هم‌افزایی فناوری‌های هوشمند، تحلیل داده و امنیت سایبری می‌توان به بهره‌وری و عدالت در دسترسی به آب در کلان‏شهر تهران رسید؛ بنابراین در آینده تحلیل‌های پیش‌بینی، افزایش اتصال و یکپارچه‌سازی اینترنت اشیاء برای بهینه‌سازی مدیریت منابع آب و تضمین پایداری بلندمدت آن ضروری است.

کلیدواژه‌ها

فرا تحلیل؛ آینده پژوهی؛ اینترنت اشیاء؛ سیستم‌های آب شهری؛ کلان‌شهر تهران

مراجع