بررسی عوامل محدودکننده عملکرد کلزا (Brassica napus L.) در میانکاله شهرستان بهشهر به‌روش آنالیز مقایسه کارکرد (CPA) | ||
| بوم شناسی کشاورزی | ||
| مقاله 2، دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 67، بهار 1405، صفحه 39-62 اصل مقاله (1.46 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/agry.2026.96208.1257 | ||
| نویسندگان | ||
| آتیه جعفری؛ افشین سلطانی* ؛ ابراهیم زینلی؛ صفورا جافر نوده | ||
| گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران | ||
| چکیده | ||
| کاهش خلأ عملکرد کلزا (Brassica napus L.) به‌عنوان یکی از راهکارهای کلیدی ارتقای امنیت غذایی و بهره‌وری پایدار کشاورزی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف از این پژوهش، تعیین میزان خلأ عملکرد و شناسایی مهم‌ترین عوامل مدیریتی محدودکننده آن در مزارع کلزای آبی منطقه میانکاله شهرستان بهشهر با استفاده از روش تحلیل مقایسه کارکرد (CPA) بود. این مطالعه طی دو سال زراعی (۱۴۰۱-۱۴۰۰ و ۱۴۰۲-۱۴۰۱) در ۱۰۰ مزرعه کلزا انجام شد و داده‌های مدیریتی و عملکرد از طریق پیمایش میدانی و مصاحبه جمع‌آوری گردید. نتایج نشان داد که میانگین عملکرد کشاورزان ۲۲۴۷ کیلوگرم در هکتار، درحالی‌که عملکرد پتانسیل ۴۷۹۸ کیلوگرم در هکتار برآورد شد؛ این امر بیانگر وجود خلأ عملکرد قابل توجه ۲۵۵۱ کیلوگرم در هکتار است. تحلیل رگرسیون گام‌به‌گام مشخص کرد که شش عامل مدیریتی، ۸۹ درصد از این خلأ عملکرد را تبیین کردند. بیشترین سهم در کاهش عملکرد مربوط به مدیریت نامناسب تغذیه، به‌ویژه کمبود مصرف کود فسفر (۴3 درصد)، عدم استفاده از اسید آمینه (۱6 درصد) و کمبود کود گوگرد (شش درصد) بود. پس از آن، مهار ناکافی حلزون در ابتدای فصل رشد (۲2 درصد) سهم عمده‌ای در این شکاف داشت. همچنین مدیریت ضعیف علف‌های هرز که منجر به افزایش دفعات استفاده از علف‌کش (۱1 درصد) و وجین دستی (1 درصد) شده بود، تأثیر منفی رقابت علف‌های هرز را نشان داد. این نتایج تأکید می‌کند که با تمرکز بر مدیریت بهینه تغذیه (فسفر، گوگرد و اسید آمینه) و مهار به‌موقع آفاتی مانند حلزون، می‌توان بخش قابل توجهی از خلأ عملکرد موجود را کاهش داد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| امنیت غذایی؛ تغذیه گیاهی؛ دانه‌های روغنی؛ مازندران؛ مدیریت زراعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 324 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 293 |
||