بررسی ترجمه رمان پاورقی «روبنسون سویسی» اثر اعتمادالسلطنه براساس نظریههای ترجمه آنتوان برمن و آندره لفور | ||
| پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه | ||
| دوره 8، شماره 1 - شماره پیاپی 14، شهریور 1404 اصل مقاله (817.02 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/rltf.2026.98013.1168 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدرضا حاجیآقابابایی1؛ مبینا محمودیان* 2 | ||
| 1گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجه، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. | ||
| 2گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| ترجمه ادبی یکی از مهمترین ابزارهای انتقال فرهنگ، اندیشه و تجربههای انسانی میان جوامع مختلف است و افزون بر انتقال معنا، حامل ارزشها، سبکها و ساختارهای زبانی و فرهنگی است که فهم مخاطب را از متن مبدأ شکل میدهد. هنگامی که آثار ادبی از مسیر زبان واسطه وارد زبان مقصد میشوند، پیچیدگیهای ترجمه افزایش مییابد و امکان تغییرات گسترده در متن و انطباق فرهنگی آن فراهم میشود. رمان «رابینسون کروزو» اثر دانیل دفو نمونهای از این فرایند در ایران دوره قاجار است که محمدحسنخان اعتمادالسلطنه آن را با عنوان «روبنسون سویسی» از زبان فرانسوی به فارسی ترجمه کرد. با وجود تلاش مترجم در انتقال مفاهیم اصلی، دگرگونیهای ساختاری، محتوایی و فرهنگی در این متن آن را به مرز میان ترجمه، بازآفرینی و اقتباس ادبی نزدیک ساختهاست و نشاندهنده نوعی انطباق فرهنگی با شرایط تاریخی، اجتماعی و ادبی مخاطبان فارسیزبان آن دوره است. بررسی این ترجمه در پرتو گرایشهای ریختشکنانه آنتوان برمن و مفهوم بازنویسی در نظریه آندره لفور، با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و از خلال مقایسه متن فارسی اعتمادالسلطنه با متن فرانسوی اثر و در مواردی با ترجمه فارسی مرجان رضایی، زمینه واکاوی چگونگی دگرگونیهای پدیدآمده در متن را فراهم میکند. نتایج پژوهش نشان میدهد که ترجمه اعتمادالسلطنه با حذفها، افزودهها و جابهجاییهایی در عناصر روایی، زبانی و فرهنگی همراه است و هرچند نشانههایی از وفاداری به متن مبدأ در آن دیده میشود، در مجموع به سوی بازآفرینی و سازگاری با افق انتظارات مخاطبان دوره قاجار گرایش یافته و صورتی از بازنویسی ادبی به خود گرفتهاست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ترجمهپژوهی؛ رمان رابینسون کروزو؛ اعتمادالسلطنه؛ آنتوان برمن؛ آندره لفور | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 92 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 65 |
||