کارکردی نو برای وب سایت های کودکان: بسترسازی برای پرورش ویژگی های تفکر عملیات عینی (طبقه بندی، ردیف بندی، نگهداری ذهنی و بازگشت پذیری) از دیدگاه نظریه پیاژه

پژوهشنامه کتابداری و اطلاع رسانی

مقاله 5، دوره 1، شماره 1، 1390، صفحه 153-174   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/riis.v1i1.8170

نویسندگان

مهری پریرخ¹؛ محمد رامین نادری^{* 2}؛ حمیدرضا آقامحمدیان شعرباف³

¹دانشیار گروه علوم کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه فردوسی مشهد

²دانشجوی کارشناس ارشد علوم کتابداری و اطلاع رسانی از دانشگاه فردوسی مشهد

³استاد گروه روان شناسی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

وب سایت‌ها به عنوان شیء‌هایی عینی و قابل تعامل، با دو کارکرد آموزشی و سرگرمی به زندگی کودکان راه یافته‌اند. به باور ژان پیاژه کودک در تعامل با شیءها و انسان‌های پیرامون، شناخت خود را می‌سازند. در پیوستار رشد شناختی پیاژه، نیم‌دوره عملیات عینی بدلیل همزمانی با سن دبستان و نیز افزایش امکان تعامل کودک با وب از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این نیم دوره ابزارهایی مانند وب‌سایت‌ها که بتوانند به شکلی عینی و بر پایه تجربه فعال توانمندی‌های فکری کودک را به چالش بکشند می‌توانند زمینه‌ای برای رشد شناختی فراهم آورند. پژوهش حاضر در پی آن است که دریابد تا چه میزان وب‌سایت‌های کودکان بستری برای پرورش ویژگی‌های تفکر عملیات عینی فراهم می‌کنند. عملیات طبقه‌بندی، ردیف‌بندی، نگهداری‌ذهنی و بازگشت‌پذیری زیرساخت طراحی سیاهه وارسی پژوهشگرساخته را تشکیل داد. روایی و پایایی این ابزار با بهره‌گیری از نظر متخصصان و محاسبه ضریب توافق آنها تایید شد. روش‌های پیمایشی و تحلیل محتوا برای ارزیابی جامعه‌ای با 11 عضو از وب‌سایت‌های فارسی و نمونه‌ای از30 وب‌سایت‌های انگلیسی که به روش تصادفی نظام‌مند انتخاب شده بود به کار گرفته شد. یافته‌ها نشان داد که وب‌سایت‌های مورد بررسی در بسترسازی برای پرورش عملیات طبقه‌بندی و نگهداری‌ذهنی در حد متوسط و ردیف‌بندی و بازگشت‌پذیری به میزان کمی نقش دارند. به طور کلی نیز این ابزارها با در اختیار داشتن نزدیک به 34% از مصداق‌های مورد نظر به میزان کمی در فراهم آوردن زمینه‌ای برای رشد شناختی کودکان توانمند می‌باشند.

کلیدواژه‌ها

وب سایت های کودکان؛ رشد شناختی؛ نیم دوره عملیات عینی؛ طبقه بندی؛ ردیف بندی؛ نگهداری ذهنی؛ بازگشت پذیری

مراجع