مطالعۀ تطبیقی- کمّی رابطۀ بوروکراسی و توسعۀ صنعتی (یک رویکرد نهادی)

علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد

مقاله 9، دوره 16، شماره 1 - شماره پیاپی 33، شهریور 1398، صفحه 259-287   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jss.v16i1.76403

نویسندگان

محمد مبارکی^* ؛ منوچهر علی نژاد؛ زهرا مرادی کمالی

دانشگاه یزد

چکیده

دستیابی به توسعۀ صنعتی بدون شناخت عواملی که روند حرکت آن را کند یا سریع می‌کنند، میسر نخواهد بود. یکی از این عوامل، نقش بوروکراسی است که تأثیرات متناقضی می‌تواند بر توسعة اقتصادی یک جامعه داشته باشد؛ به‌طوری‌که در برخی از کشورهای درحال‌توسعه، بوروکراسی به بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی جوامع و همچنین، تسهیل انباشت سرمایه و افزایش آن منجر شده است. برعکس، در موارد دیگر، بوروکراسی دولتی منابع اقتصادی جوامع خود را به‌یغما برده است و به یک مانع جدی بر سر راه توسعۀ صنعتی تبدیل شده است. با توجه به تأثیرات تعیین‌کنندۀ بوروکراسی بر توسعۀ صنعتی جوامع، در این پژوهش سعی شده است تا با استفاده از رویکرد نهادی، تحلیلی، تطبیقی و کمّی رابطۀ بین بوروکراسی و توسعۀ صنعتی بررسی شود تا نحوۀ اثرگذاری بوروکراسی بر توسعۀ صنعتی مشخص شود؛ براین‌اساس، داده‌های ثانویۀ متغیرهای اثرگذار بر بوروکراسی و توسعۀ صنعتی، از سال 1996 تا 2012  برای برخی از کشورهای جهان بررسی شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان دادند که بوروکراسی کارآمد تأثیر مثبتی بر توسعۀ صنعتی جوامع دارد و این کارآمدی بوروکراسی تحت‌تأثیر متغیرهایی ازقبیل پاسخ‌گویی دولت، اندازة دولت، قاعده‌مندی، حاکمیت قانون، کارایی و اثربخشی حکومت است.

کلیدواژه‌ها

پاسخگویی دولت؛ اندازه دولت؛ قاعده مندی؛ بوروکراسی؛ توسعه اقتصادی

مراجع