تأثیر سطوح نیتروژن، روی و شوری آب بر عملکرد، شاخص های کیفی و جذب عناصر غذایی کلزا رقم Okapi

بوم شناسی کشاورزی

مقاله 10، دوره 7، شماره 1 - شماره پیاپی 23، فروردین 1394، صفحه 120-126   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jag.v7i1.41758

نویسندگان

ال ناز ابراهیمیان^{* 1}؛ احمد بای بوردی²؛ سید محمد سیدی¹؛ رضا محمدی کیا³

¹دانشـکده کشـاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

²مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، ایران

³موسسه تحقیقات خاک وآب، تبریز، ایران

چکیده

در مناطق خشک و نیمه خشک جهان، به ویژه در ایران، شوری آب یا خاک یکی از مهم ترین مشکلات در توسعه کشاورزی است. از سوی دیگر، تولید قابل قبول کلزا تحت تاثیر فراهمی عناصر غذایی به ویژه نیتروژن و روی می باشد؛ به طوری که عملکرد کمی و کیفی کلزا رابطه مستقیمی با فراهمی این عناصر دارد. به منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف نیتروژن، روی و شوری آب آبیاری بر عملکرد، شاخص‌های کیفی و جذب عناصر غذایی کلزا (Brassica napus L.) رقم Okapi، آزمایشی در سال 89-1388 به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی انجام شد. در این مطالعه نیتروژن در سه سطح (صفر، 100 و 150 کیلوگرم در هکتار)، روی در سه سطح (صفر، 5 و 10 کیلوگرم در هکتار) و شوری آب آبیاری در دو سطح (8 و 16 دسی زیمنس بر متر) به ترتیب عامل اول، دوم و سوم آزمایش بودند. بر اساس نتایج به دست آمده، کاربرد نیتروژن و روی نقش معنی داری در افزایش ارتفاع، تعداد غلاف در بوته و نیز عملکرد دانه کلزا داشت. با این وجود، افزایش سطح شوری (از 8 به 16 دسی زیمنس بر متر) منجر به کاهش معنی دار شاخص‌های ذکر شده گردید. افزایش شوری همچنین باعث افزایش درصد گلیکوزینولات در دانه شد. علاوه بر این، با افزایش میزان شوری، درصد جذب نیتروژن، فسفر، پتاسیم و کلسیم به طور معنی دار کاهش و میزان سدیم و کلر در دانه کلزا به طور معنی داری رو به افزایش گذاشت. در مجموع می توان فراهمی عناصر غذایی به ویژه نیتروژن را به عنوان راه کاری جهت کاهش اثرات منفی تنش شوری در نظر گرفت.

کلیدواژه‌ها

درصد روغن؛ سدیم؛ کلر؛ گلیکوزینولات