دیدگاه بوردیو در باب میدان آموزش: فراسوی دیدگاه های تضاد و کارکردگرایی

پژوهش نامه مبانی تعلیم و تربیت

مقاله 1، دوره 9، شماره 1 - شماره پیاپی 17، شهریور 1398، صفحه 5-25   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/fedu.v9i1.73557

نویسنده

فردین محمدی^*

دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

هدف اصلی این پژوهش، بررسی نظریه بوردیو در باب میدان آموزش و تفاوت آن با سایر رویکردهای رایج جامعه­شناسی آموزش‌وپرورش می­باشد. برای دستیابی به این هدف، از روش پژوهش اسنادی بهره گرفته شد و از این طریق آثار نظری و تجربی بوردیو و سایر نظریه­پردازان و پژوهشگران مورد بررسی قرار گرفت. یافته­های به دست آمده حاکی از آن است که بوردیو نگاهی دو بُعدی به میدان آموزش دارد که دربرگیرنده رویکردهای تضاد و کارکردگرایی است. این بدان معناست که بوردیو میدان آموزش را میدانی می­داند که هم در راستای حفظ تعادل و نظم جامعه فعالیت می­کند و هم در راستای بازتولید وضعیت موجود و حفظ منافع طبقه مسلط. همچنین، بوردیو در رویکرد دو بُعدی خود به میدان آموزش به تناسب با هر کدام از این ابعاد، بر ابزارهای مختلفی تأکید دارد. به‌طوری‌که در نگاه کارکردگرایانه به میدان آموزش بر ابزار سرمایه فرهنگی و در نگاه تضادگرایانه به این میدان، بر ابزار عادت­واره تأکید دارد. بدین معناکه از دیدگاه بوردیو میدان آموزش هم با ساختار و هم با عاملیت در ارتباط است. بنابراین، رویکرد بوردیو به میدان آموزش «رویکرد دو بُعدی مضاعف» است.

کلیدواژه‌ها

بوردیو؛ رویکرد تضاد؛ رویکرد کارکردگرایی؛ عادتواره؛ سرمایه فرهنگی

مراجع