رویکردهای مختلف به تدریس نظریه ها در برنامه درسی آموزش عالی

پژوهش نامه مبانی تعلیم و تربیت

مقاله 6، دوره 9، شماره 1 - شماره پیاپی 17، شهریور 1398، صفحه 113-129   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/fedu.v9i1.71686

نویسندگان

مقصود امین خندقی^* ؛ اعظم محمدزاده قصر

دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

نظریه و نظریه پردازی اهمیت و نقش انکارناپذیری در حیات و ممات آموزش عالی بر عهده دارد؛ اما در این میان، اکثر دانشجویان احساس می کنند که در کلاس درس نظریه ها، وارد یک دنیای کاملا علمی، شاعرانه و دور از عمل شده اند. برخی استادان هم با این تصور که دروس مربوط به نظریه ها، جزء دروس غیرفنی، غیرعملی و کاملاً حفظی هستند، دانشجویان بیشتری را در مکان محدود و زمان اندک آموزش می دهند. بررسی ها نشان می دهد یکی از دلایل وجود چنین وضعیتی، فقدان چارچوب و سامانه مفهومی مناسب و روشمند برای تدریس نظریه-هاست. از اینرو، هدف این مطالعه بررسی رویکردهای مختلف نسبت به تدریس نظریه ها است. بدین منظور، چهار رویکرد مواجهه تاریخی، مواجهه درون پارادایمی، تدریس یک مضمون یا مساله از منظر نظریه های مختلف؛ و رویکرد تبیین، تحلیل و نقد یک موقعیت یا پدیده از منظر نظریه های مختلف در تدریس نظریه مطرح شده است و به توضیح هدف یادگیری، سازماندهی محتوای تدریس، ارائه مثال و تحلیل نقاط قوت و ضعف هر یک از رویکردهای چهارگانه پرداخته شده است. انتظار می رود شناسایی و بکارگیری شیوه مناسب در تدریس نظریه ها موجبات فهم عمیق و انتقادی نظریه های موجود از یک سو و زمینه سازی برای تولید نظریه های جدید از سویی دیگر و بطور کلی شکل گیری گفتمان های نظریه ای در آموزش عالی را فراهم سازد.

کلیدواژه‌ها

گفتمان نظریه ای؛ نظریه پردازی؛ پارادایم؛ آموزش عالی؛ تدریس نظریه؛ برنامه درسی

مراجع

Amin Khandaghi, M. (2012) Curriculum Theory of Curriculum Studies PhD course notes. Ferdowsi University of Mashhad, Faculty of Education and Psychology. (In Persian)

Baharifar, A. and Danayefard, H. (2006) Development of theories in social sciences: the necessity of formulating the criteria for the evaluation of the production of theoretical sciences. Management Research in Iran, Volume 10, Successive Letter 46, Page 83-102. (In Persian)

Elbrou, M (2001) World Age: Sociology of the phenomenon of globalization. Nader Salarzadeh Amiri (Translator), Tehran: Azad Andishan.

Entezari, A. (2007) Comparison of Knowledge Culture between Higher Education and Research Management and Planning Research, School of Radio and Television, and the School of Civil Aviation. Dissertation Higher Education and Research Institute of Management and Planning, Tehran. (In Persian)

Fahim Kalam, M. and Mohseni, M.R. (2010) Commitment Theorizing, Concerns and Solutions. The Role of Theorizing Sites in the Scientific Development of the Country, Islamic Azad University of Gorgan Branch. (In Persian)

Ghourchian, N. G. and Tansaz, F. (2009) curriculum. Tehran: Institute for Research and Planning for Higher Education. (In Persian)

Guzzini, S (2001). The Significance and Roles of Teaching Theory in International Relation. JIRD. 4(2), 98-117. Faculty of Social Sciences, Centre of International Relations.

Hooks, B (1994). Teaching in transgress: education as the practice of freedom. NewYork: Routledge.

Hooman, H. A. (2012) Understanding the Scientific Method in Behavioral Sciences. Third edition, Tehran: Samt. (In Persian)

Jamshidi, M. H., Shirkhani, A. and Sabzi, D (2016) Theorizing and Islamization of Human Sciences Theories. Epistemological Studies at Islamic University, Volume18, Issue 4. Pages: 455 -472. (In Persian)

Jamshidi, M.H., Sabzey, D., Madame, J. (2015) The values of the Islamic revolution and theorizing (in the era of cultural change. Epistemological Studies at Islamic University, Volume18, Issue 3. Pages: 451 -468. (In Persian)

Koetting, R. Combs, M (2001). The Importance of Theory and Theoretical Discourse. Curriculum and Theaching Dialogue. Vol. 4, No 2. 145- 137.

Kuhn, T. (1970). The structure of scientific Revolutions. Chicago: University of Chicago

Lizardo, O (2012). What young people should know about theory and theorizing today. Perspectives: Newsletter of the ASA Theory Section 34(2). Htlm: http://www3.nd.edu/~olizardo/papers/theory-remarks.pdf.

Lotfabadi, H. (2003) The position of theorization in research on education and psychology in Iran. Journal of Educational Innovations, Volume 1, Number 10. Pages: 7 -12. (In Persian)

Maggie, B. (1999) Men of Thought. Ezzatollah Fooladvand (translator). Second edition, Tehran: Tarh No.

Mahdavi, S. M. S. and Bostan, H. (2013) Methodological Foundations of Theory in Islamic Sociology with Adaptation to Family Sociology. Humanities Methodology, Volume 18, Issue 71, Page 69-98. (In Persian)

Mohseni, R.A. (2010) What is the theory and how to construct the theory and its formulation. National Conference The Role of Theorizing Sites in the Scientific Development of the Country, Islamic Azad University of Gorgan Branch. (In Persian)

Pinar, William F. (1978). The Reconceptualisation of Curriculum Studies', Journal of Curriculum Studies, 10: 3, 205 — 214.

Samadi, H (2012) The structure of scientific theories in the natural sciences and social sciences. Research Institute of Hosein and University , Qom. (In Persian)

Vasei, A.R (2010) Theorizing and challenges. The Role of Theorizing Sites in the Scientific Development of the Country, Islamic Azad University of Gorgan Branch.