تأثیر محلول‌پاشی پتاسیم در کاهش اثرات مضر شوری در گیاه اسفناج (.Spinacia oleraceae L )

علوم باغبانی

مقاله 7، دوره 30، شماره 2، خرداد 1395، صفحه 201-208   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jhorts4.v30i2.36225

نویسندگان

امیرهوشنگ جلالی؛ پیمان جعفری^*

مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان

چکیده

در مناطق خشک و نیمه خشک، مقابله با تنش شوری و اثرات مضر آن ضروری به نظر می‌رسد. به منظور بررسی تأثیر محلول پاشی پتاسیم بر عملکرد و اجزای عملکرد اسفناج در شرایط تنش شوری، پژوهشی در سال‌ 1391 با استفاده از آزمایش کرت‌های خرد شده و طرح پایه‌ی بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان انجام شد. شوری آب آبیاری در سه سطح شاهد (2 دسی‌زیمنس بر متر)، آب چاه (4 دسی‌زیمنس بر متر) و آب چاه (8 دسی‌زیمنس بر متر) به عنوان کرت‌های اصلی و دو سطح استفاده از کود پتاسیم شامل شاهد و محلول‌پاشی اکسید پتاسیم محلول در آب ( 5/2 میلی‌لیتر در هر لیتر) به عنوان کرت‌های فرعی بودند. نتایج نشان داد عملکرد تیمار محلول‌پاشی پتاسیم و شوری 4 دسی‌زیمنس بر متر معادل 35300 کیلوگرم در هکتار بود که با تیمار شاهد تفاوت معنی‌داری نداشت. افت عملکرد در تیمار محلول‌پاشی پتاسیم و شوری 8 دسی‌زیمنس بر متر و همچنین تیمار شوری 8 دسی‌زیمنس بر متر و بدون محلول‌پاشی پتاسیم به ترتیب برابر با 2/20 و 38 درصد بود. تعداد بوته در متر مربع در سه تیمار شوری 2، 4 و 8 دسی‌زیمنس بر متر به ترتیب 40، 1/38 و 1/29 بوته در متر مربع بود. محلول‌پاشی پتاسیم در شوری 8 دسی‌زیمنس بر متر، درصد ماده خشک برگ را 7/12 درصد بهبود بخشید. با توجه به نتایج بدست آمده، در شرایط تنش شوری، محلول‌پاشی پتاسیم می‌تواند به عنوان یک عامل تعدیل کننده شوری مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

تعدیل کننده شوری؛ درصد ماده خشک؛ سدیم؛ طول برگ؛ عرض برگ

مراجع

1- Akram M.S. 2006. Influence of exogenously applied K from different sources on Sunflower under salt stress. University of Agric. Faisalabad, Pakistan.56pp.

2- Amacher J.K. 2000. Salinity and plant tolerance. Utah State University Extension. Electric Publishing, 30pp.

3- Asadi, H., and Hasandokht, M.R.2005. Study the genetic variation of genotypes spinach. Journal of Crop Sciences 38:257-265. (in Persian)

4- Ashraf M., and Harris, P.J.C.2004.Potential biochemical indicators of salinity tolerance in plants. Plant Science 166:3-16.

5- Ashraf M., Athar H.R., Harris P.J.C., and Kwon T.R .2008. Some prospective strategies for improving crop salt tolerance. Advances in Agronomy 97: 68-82.

6- Cachorro P., Ortiz A., and Cerda, A. 1993. Growth water relations and solute composition of Phaseoulus vulgaris L. under saline condition. Plant Science 95:23-29.

7- Citak S., and Sonmez, S. 2010. Effects of conventional and organic fertilization on spinach growth, yield, vitamin C and nitrate concentration during two successive seasons. Scientia Horticulturae 126: 415-420.

8- Cuin T.A., Miller A.J., Laurie S.A., and Leigh, R.A. 2003. Potassium activities in cell compartments of salt-grown barley leaves. Journal of Experimental Botany 54: 657– 661.

9- Delfine S., Alvino A., Zacchini M., and Loreto F. 1998. Consequences of salt stress on conductance to CO2 diffusion, rubisco characteristics and anatomy of spinach leaves. Australian Journal of Plant Physiology 25:395-402.

10- Eftekhari A., Hasandokht M.R., Fatahimoghadam M.R., Kashi. A. 2010. Iranian spinach genetic diversity using morphological traits. Journal of Horticultural Science 41: 89-93. (in Persian)

11- Gratan S.R., Grieve, C.M. 1999. Salinity –mineral nutrient relations in horticultural crops. Scientia Horticulturae 78: 127-157.

12- Gulser F. 2005. Effects of ammonium sulphate and urea on NO3 and NO2 accumulation, nutrient contents and yield criteria in spinach. Scientia Horticulturae 106: 330–340.

13- Jalali A.H. and Jafari P. 2013. Effect of potassium fertilizer on yield of three varieties of watermelons in salinity stress. Journal of Crops Improvement 14:31-41. (in Persian)

14- Kaya C., Higgs D., and Kirnak H. 2001. The effects of higher salinity and supplementary phosphorous and potassium on physiology and nutrition development of spinach. Bulgarian Journal of Plant Physiology 27:47-59.

15- Leigh R.A., and Johnston A.E. 1983. Concentrations of potassium in the dry matter and tissue water of field-grown spring barley and their relationships to grain yield. The Journal of Agricultural Science 101:23-31.

16- Maroufi K., Farahani H.A., and Moaveni, P. 2011. Effects of hydro priming on seedling vigor in spinach. Advances in Environmental Biology 5:2224-2227.

17- Marschner P. 1995. Mineral nutrition of higher plants. Academic press, London, 889pp.

18- Martino C., Delente S., Pizzuto R., Loreto F., and Fuggi A. 2003. Free amino acids and glycine betaine in leaf osmoregulation of spinach responding to increasing salt stress. New Phytologist 158:455-463.

19- Mengel K. 2002. Alternative or complementary role of foliar supply in mineral nutrition. Acta Horticulture 594:33-48.

20- Mirzapour M.H., Khoshgoftarmanesh A.H., Mirnia K., Bahrami H., Naeine M.R. 2002. Magnesium and potassium interaction effects on growth and yield of sunflower in saline soil. Journal of Soil and Water 17:1-12. (in Persian)

21- Pasternak D., and De Malach Y. 1994. Crop irrigation with Saline Water. In: Pessarakli, M. (ed), Handbook of plant and crop stress, Marcel Dekker, New York, pp. 599-622.

22- SAS Institute. 2010. SAS user’s guide. SAS Inst., Cary, NC.

23- Shahid Umar A., Iqbal E., and Abrol Y.P. 2007. Are nitrate concentrations in leafy vegetables within safe limits? Current Science 92:355-360.

24- Shannon M.C., and Grieve C.M. 1999. Tolerance of vegetable crops to salinity. Scientia Horticulturae 78: 5-38.

25- Storey R., and Wyn Jones, R.G.1978. Salt stress and comparative physiology in the Gramineae. 1. Ion relations of two salt- and water-stressed barley cultivars, California Mariout and Arimar. Australian Journal of Plant Physiology 5: 801-816.

26- Zhu J.K. 2003. Regulation of ion homeostasis under salt stress. Current Opinion in Plant Biology 6: 441–445.