تأثیر دما، شوری و عمق کاشت بر جوانه‌زنی بذر و سبزشدن علف هرز مهاجم نیلوفرپیچ (Ipomoea spp.)

پژوهش های حفاظت گیاهان ایران

مقاله 9، دوره 29، شماره 3 - شماره پیاپی 29، پاییز 1394، صفحه 437-448   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.v29i3.42966

نویسندگان

عطیه کیانی¹؛ آسیه سیاهمرگویی^{* 2}؛ الیاس سلطانی³

¹آزاد اسلامی واحد گرگان

²دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

³دانشگاه تهران

چکیده

به منظور مطالعه اثر برخی عوامل محیطی بر مولفه‌های جوانه‌زنی بذر علف هرز نیلوفر پیچ، دو آزمایش در آزمایشگاه تخصصی مدیریت حفظ نباتات، جهاد کشاورزی استان گلستان در سال 1392 انجام شد. در آزمایش اول تأثیر شش عمق کاشت (1، 3،5، 7، 10 و 13 سانتی متر) و اندازه بذر (ریز و درشت) در دمای مناسب بر سبز شدن این گیاه (دمای 30 درجه سانتی‌گراد) به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار انجام شد.درآزمایش دوم اثر شوری و دما بر جوانه‌زنی بذور گیاه نیلوفر پیچ، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در چهار تکرار مورد بررسی قرار گرفت . تیمارهای مورد بررسی شامل شوری در هفت سطح (0، 2/0-، 4/0-، 6/0-، 8/0-، 1- و 2/1- مگاپاسکال) و دما در هفت سطح (15،20،25، 30،35، 38 و 40 درجه سانتی گراد) بودند. نتایج نشان داد که افزایش عمق کاشت به بیش از 5 سانتی‌متر باعث کاهش درصد سبز شدن گیاهچه می‌گردد. در اثر متقابل عمق کاشت و اندازه بذر، در عمق‌های بالای 1 سانتی متر، درصد سبز شدن گیاهچه بذر درشت بیشتر از بذر ریز بود. اما فقط در عمق 13 سانتی‌متر بین درصد سبز شدن گیاهچه دو اندازه بذر اختلاف معنی‌دار (05/0p≤) مشاهده شد. در هر سطح دمایی، با افزایش غلظت نمک از جوانه‌زنی کاسته شد. بر اساس مدل سه پارامتری لجستیک، غلظت نمک مورد نیاز برای کاهش 50 درصدی جوانه‌زنی بذر این علف هرز، 73/0- مگاپاسکال برآورد گردید. مدل دوتکه ای مقادیر دماهای کاردینال جوانه زنی نیلوفرپیچ شامل دمای پایه، مطلوب و سقف را در تیمار شاهد به ترتیب 9، 30 و 42 درجه سانتی‌گراد برآورد نمود.با توجه به نتایج مشخص شد که در این گیاه با افزایش شوری، مقدار دمای پایه و تعداد ساعات بیولوژیک لازم برای جوانه زنی افزایش و مقدار دمای مطلوب و سقف کاهش یافت.

کلیدواژه‌ها

استان گلستان؛ دماهای کاردینال؛ سویا؛ عوامل محیطی؛ مدل رگرسیونی

مراجع