بررسی اثرات ژنوتیپ، نوع سیتوکنین و اکسین بر تکثیر درون شیشه‌ای ریزنمونه‌های کاپیتول گیاه ژربرا (Gerbera jamesonii)

علوم باغبانی

مقاله 4، دوره 31، شماره 2، شهریور 1396، صفحه 376-388   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jhorts4.v0i0.53432

نویسندگان

احمد شریفی^{* 1}؛ سیده مهدیه خرازی¹؛ فاطمه کیخا آخر¹؛ عبدالرضا باقری²؛ الهه ثمری³؛ مریم مرادیان¹

¹جهاد دانشگاهی خراسان رضوی

²دانشگاه فردوسی مشهد

³دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

ژربرا یکی از مهم‌ترین گیاهان زینتی دنیا می‌باشد که هم به جهت زیبایی و گوناگونی و هم از نظر اقتصادی از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. تکنیک‌های کشت بافت روش مناسبی را برای ریزازدیادی این گیاه زینتی فراهم کرده است. در این پژوهش تاثیر عوامل مختلف بر القاء باززایی، پرآوری، ریشه‌زایی و سازگاری ریزنمونه‌های کاپیتول ژربرا، بصورت چهار آزمایش جداگانه مورد ارزیابی قرار گرفت. جهت القاء باززایی، ریزنمونههای کاپیتول هشت رقم مختلف ژربرا در محیط‌کشت‌ جامد MS حاوی ترکیب‌های هورمونی BA،TDZ ، 2IP و یا KIN (4 میلی گرم در لیتر) در ترکیب با IAA (2/0 میلی‌گرم ‌در ‌لیتر) کشت گردیدند. نتایج نشان داد که محیط کشت حاوی 4 میلی گرم در لیتر هورمون BA و 2/0 میلی گرم در لیترهورمون IAA در تمامی ژنوتیپ‌ها، بیشترین درصد باززایی را القا نمود. در مرحله پرآوری، اثر سطوح مختلف هورمون BA بر میزان پرآوری گیاهچه‌های باززایی شده ژربرا ژنوتیپ Sunway مورد ارزیابی قرار گرفت. بیشترین تعداد گیاهچه باززایی شده در غلظت 2 میلی گرم در لیتر هورمون BA با میانگین 6 عدد گیاهچه باززایی شده و کمترین میزان آن در محیط کشت MS فاقد هورمون با میانگین 1 عدد گیاهچه باززایی شده، مشاهده گردید. در مرحله ریشه‌زایی، ریزنمونه‌های رشد یافته ژربرا ژنوتیپ Sunway در محیط کشت جامد ½ MS حاوی ترکیب‌های هورمونی NAA،IBA ، IAA (1 میلی گرم در لیتر) و یا محیط کشت جامد ½ MS فاقد هورمون کشت گردیدند. نتایج نشان داد که بیشترین میزان ریشهزایی در محیط کشت½ MS فاقد هورمون و محیط کشت½ MS حاوی 1 میلی گرم در لیتر هورمون IAA و یا IBA با میانگین 100 درصد ریشه‌زایی مشاهده گردید. نتایج مرحله سازگاری نیز نشان داد که بیشترین درصد سازگاری در بستر کشت پیت ماوس، کوکوپیت و قارچکش (با میانگین 42/90) و کمترین درصد سازگاری در بستر کشت حاوی پرلیت (با میانگین 5/47) حاصل شد.

کلیدواژه‌ها

باززایی؛ پرآوری؛ ریشه‌زایی؛ سازگاری؛ محیط کشت MS

مراجع

1- Aswath C. and Choudhary M.L. 2002. Rapid plant regeneration from Gerbera jamesonii Bolus callus cultures. Acta Botanica Croatica, 61: 125-134.

2- Blakesly D., Lenton J. and Horgan R. 1987. Cytokinin uptake and metabolism in relation to Gerbera shoot multiplication in vitro. Plant Growth Regulator Group 28, 87–99.

3- Chakrabarty D. and Datta S.K. 2008. Micropropagation of Gerbera: lipid peroxidation and antioxidant enzyme activities during acclimatization process. Acta Physiologiae Plantarum, 30:325-331.

4- Daneila H., and Kuzmicic I. 1993. The effects of Genotype on Gerbera shoot multiplication in vitro. Acta Botanica. 52:25-32.

5- Dewir Y.H., Chakrabarty D., Hahn E.J. and Paek K.Y. 2006. A simple method for mass propagation of spathiphyllum using an air-lift bioreactor. In Vitro Cellular & Developmental Biology - Plant. 42: 291-297.

6- Evaldsson I.E. and Welander N.T. 1985. The effects of medium composition on in vitro propagation and in vitro growth of Cordyline terminalis cv. Atoom. The Journal of Horticultural Science & Biotechnology. 60: 525-530.

7- Fatima, N., Ahmad, N., Ahmad, I., Anis, M. 2015. Interactive Effects of Growth Regulators, Carbon Sources, pH on Plant Regeneration and Assessment of Genetic Fidelity Using Single Primer Amplification Reaction (SPARS) Techniques in Withania somnifera L. Applied biochemistry and biotechnology, 177:118-136.

8- Fatima, N., Anis, M. 2012. Role of growth regulators on in vitro regeneration and histological analysis in Indian ginseng (Withania somnifera L.) Dunal. Physiology and molecular biology of plants, 18(1):59-67.

9- Gerado M. 2002. Gerbera cultivation in greenhouse. Schreurs the Netherland.

10- Ghayur karimiyani z. 1386. Tissue Culture of Gerbera (Gerbera jamesonii) and investigation the possibility of using oryzalin for producing of tetraploid plant. MSc Thesis, Ferdowsi University of Mashhad.

11- Kanwar J.K. and Kumar S. 2008. In vitro propagation of Gerbera - A Review. Horticultural Sciences (Prague), 35: 35-44.

12- Laliberte S., Chretien L. and Vieth J. 1985. In vitro plantlet production from young capitulum explants of Gerbera jamesonii. Hortscience, 20: 137-139.

13- Mariska I., Gati E. and Sukmadja D. 1989. In vitro clonal propagation of Gerbera (Gerbera jamesonii Bolus). Buletin Penelitian Horticulture, 17(4): 34-43.

14- Modh F.K., Dhaduk B.K. and Shah R.R. 2002. Factors affecting micropropagation of gerbera from capitulum explants. Journal of Ornamental Horticulture, 5: 4-6.

15- Olivera O.V.Z., Gutierrez E.M.A. and Andrade R.M. 2000. In vitro culture of gerbera (Gerbera jamesonii H. Bolus) and its acclimatization in greenhouse. Bioagro., 12:75-80.

16- Parthasarthy V.A. and Nagaraju V. 1999. In vitro propagation in Gerbera jamesonii Bolus. Indian Journal of Horticulture, 56: 82-85.

17- Petru E. and Matous J. 1984. In vitro cultures of gerbera (Gerbera jamesonii Bolus). Sbornik ÚVTIZ Zahradnictvi. 11: 309-314.

18- Posada M., Ballesteros N., Obando W. and Angarita A. 1999. Micropropagation of gerbera from floral buds. Acta Horticulturae. 482: 329-331.

19- Ray T., Saha P. and Roy S.C. 2005. In vitro plant regeneration from young capitulum explants of Gerbera jamesonii. Plant Cell Biotechnology and Molecular Biology. 6: 35-40.

20- Reynoird J.P., Chriqui D., Noin M., Brown S. and Marie D. 1993. Plant propagation from in vitro leaf culture of several gerbera species. Plant Cell, Tissue and Organ Culture. 33: 203-210.

21- Soczek U. and Hempel M. 1986. Some aspects influencing the efficiency of Gerbera micropagation. Prace Inst. Sadowni Ctwa Rosliny Oadobne, 11:117-124.

22- Statistics of Agriculture, Volume II. 1381. Agriculture and horticulture, sericulture, livestock, poultry and aquaculture, natural resources, rural development and organization of tribes, extension and education, agriculture and rural cooperation. Publications Office of Statistics and Information Technology of the Ministry of Agriculture (in Persian).

23- Statistics of Agriculture, Volume II. 1383. Agriculture and horticulture, livestock and poultry, aquaculture, natural resources, rural industries, the tribes, and the promotion of farming systems, training, research and rural cooperation. Publications Office of Statistics and Information Technology of the Ministry of Agriculture (in Persian).

24- Topoonyanont N. and Dillen W. 1988. Capitulum explants as a start for micropropagation of gerbera; culture technique and applicability. Mededelingen van de Faculteit Landbouwwetenschappen, Rijksuniversiteit Gent. 53: 169-173.

25- Tyagi P. and Kothari S.L. 2004. Rapid in vitro regeneration of Gerbera jamesonii (H. Bolus ex Hook f.) from different explants. Indian Journal of Biotechnology, 3: 584-586.

26- Verma N. and Anand A. 2006. Micropropagation of Gerbera jamesonii (Bolus) on different culture media. Advances in Plant Sciences, 19: 19-22.