شناسایی و بررسی مولکولی ویروس موزائیک نیشکر (Sugarcane mosaic virus; SCMV) در استان مازندران

پژوهش های حفاظت گیاهان ایران

مقاله 3، دوره 30، شماره 4 - شماره پیاپی 34، زمستان 1395، صفحه 639-645   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.v30i4.50484

نویسندگان

زهره مرادی^{* 1}؛ محسن مهرور¹؛ احسان نظیفی²؛ محمد زکی عقل¹

¹دانشگاه فردوسی مشهد

²دانشگاه مازندران

چکیده

ویروس موزائیک نیشکر (Sugarcane mosaic virus; SCMV) یکی از بیمارگرهای بسیار مهم و خسارت زا در مناطق کشت ذرت و نیشکر در دنیا است. به منظور ردیابی و شناسایی این ویروس، در سال های 1393-1392 تعداد 45 نمونه مشکوک به آلودگی از مزارع نیشکر و ذرت در استان مازندران جمع آوری شد. در واکنش زنجیره ای پلیمراز با نسخه برداری معکوس (Reverse transcription-PCR, RT-PCR) با استفاده از یک جفت آغازگر اختصاصی مربوط به ژن پروتئین پوششی، قطعه ای به طول900 جفت باز در 35 نمونه تکثیر گردید. محصول PCR مربوط به چهار جدایه پس از همسانه سازی در ناقلpTG19-T ، توالی یابی شده و با سایر توالی های موجود در بانک ژن مقایسه گردید. در آنالیز فیلوژنتیکی، توالی نوکلئوتیدی 36 جدایه ویروس موزائیک نیشکر در دو گروه ( I وII ) و چهار زیر گروه قرار گرفتند و جدایه های مازندران نیز در کنار جدایه های خوزستان و مصر در زیرگروه IA قرار گرفتند. آنالیز فیلوژنتیکی جدایه های تعیین توالی شده در ناحیه ژنی پروتئین پوششی نشان داد که چهار جدایه مازندران با سایر جدایه‌های ویروس موزائیک نیشکر بین 78 تا 99 % در سطح نوکلئوتیدی مشابهت دارند که بیشترین شباهت با جدایه EGY7-1 از مصر (بین 6/97 تا 99 %) و جدایه های khzQ86و khzL66 از خوزستان در ایران (بین 6/96 تا 8/98 %) و کمترین شباهت با جدایه BD8 از چین (بین 78 تا 8/78 %) می باشد. همچنین تشابه توالی نوکلئوتیدی و آمینواسیدی این چهار جدایه با یکدیگر به ترتیب بین 9/98-97 و 100-3/99 % تعیین گردید. این اولین گزارش از وجود SCMV در استان مازندران براساس ژن پروتئین پوششی است.

کلیدواژه‌ها

آنالیز فیلوژنتیکی؛ ذرت و نیشکر؛ ژن پروتئین پوششی؛ مازندران؛ ویروس موزائیک نیشکر

مراجع