طبقهبندی ارقام گندم بر اساس توانایی رقابت با علفهای هرز | ||
| پژوهش های حفاظت گیاهان ایران | ||
| مقاله 7، دوره 32، شماره 2 - شماره پیاپی 40، 1397، صفحه 289-297 اصل مقاله (842.34 K) | ||
| نوع مقاله: مقالات پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.v32i2.67996 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده مریم مظفری1؛ حمیدرضا محمددوست چمن آباد* 1؛ حمیدرضا نیکخواه2 | ||
| 1دانشگاه محقق اردبیلی | ||
| 2سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی | ||
| چکیده | ||
| امروزه، شناسایی ارقام گیاهان زراعی با توانایی رقابت بالا راه حل آسان و ارزانی برای مدیریت علفهای هرز در سیستمهای کشاورزی پایدار به شمار میرود. به همین منظور آزمایشی در سال زراعی 95-1394 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی اجرا شد. برای این منظور 25 رقم گندم، از ارقام پاییزه، بهاره و بینابین در حضور و عدم حضور علفهای هرز در شرایط طبیعی کشت شد. مساحت هر کرت 10 متر مربع (2×5) بود که هر کرت پس از کاشت بذر به دو قسمت مساوی (5/2×2) تقسیم شد. در یک قسمت علفهای هرز در طول فصل رشد کنترل شد و در قسمت دیگر علفهای هرز در طول فصل رشد حضور داشتند. طرح آزمایشی در قالب بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. برای طبقهبندی ارقام گندم صفاتی از جمله بیومس، ارتفاع و درصد پوشش اولیه ارقام، ارتفاع نهایی، عملکرد و اجزای عملکرد ارقام در هر دو شرایط رقابت و بدون رقابت اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که بین تراکم علفهای هرز با صفات اولیه رشد ارقام گندم (وزن خشک، درصد پوشش و ارتفاع) هیچ همبستگی معنیداری مشاهده نشد، درحالیکه همبستگی منفی بالایی بین وزن خشک علفهای هرز با این صفات وجود داشت. در بین این صفات، درصد پوشش اولیه بیشترین همبستگی منفی (**70/0-=2R) را با وزن خشک علفهای هرز داشت. همچنین، بین عملکرد و اجزای عملکرد دانه ارقام گندم با تراکم علفهای هرز همبستگی معنیداری مشاهده نشد، درحالی که با وزن خشک علفهای هرز همبستگی منفی بالایی داشتند. ارقام گندم بر اساس صفات مورد مطالعه و با استفاده از تجزیه کلاستر و بای پلات در چهار گروه اصلی قرار گرفتند. گروه اول ارقامی با پتانسیل تولید نسبتا بالا و حساس به علف هرز بودند، بطوریکه میانگین عملکرد آنها در شرایط عاری از علف هرز 8/1 برابر بیش از عملکرد در شرایط رقابت بود. گروه دوم شاخص تحمل بالای داشتند و افت عملکرد در آنها نسبتا پایین و بین 20 تا 30 درصد بود. ارقام گروه سوم دارای پتانسیل تولید پایین و حساسیت بالا نسبت به علفهای هرز بودند. در این ارقام افت عملکرد بیش از 50 درصد بود. گروه چهارم که فقط رقم سیوند قرار داشت پایینترین افت عملکرد و بالاترین شاخص رقابت را در بین ارقام مورد مطالعه داشت. نتایج این تحقیق نشان داد که طبقهبندی ارقام گندم ایرانی براساس توانایی رقابت میتواند به عنوان یک ابزار با ارزش برای مدیریت تلفیقی علفهای هرز در اختیار کشاورزان قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارقام، شاخص رقابت؛ محصول سالم؛ مدیریت تلفیقی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7,246 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,226 |
||