بررسی درصد فراوانی نسبی و تغییرات شاخص‌های تنوع زیستی بال‌ریشکداران (Insecta: Thysanoptera) در چین‌های مختلف یونجه شهرستان ایوان (استان ایلام)

پژوهش های حفاظت گیاهان ایران

مقاله 6، دوره 33، شماره 4 - شماره پیاپی 46، 1398، صفحه 423-430   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.v33i4.73092

نویسندگان

مجید میراب بالو^{* 1}؛ بهزاد میری²

¹دانشگاه ایلام

²دانشگاه رازی کرمانشاه

چکیده

به منظور مطالعه تنوع زیستی بال­ریشکداران در چین­های مختلف یونجه، نمونه­برداری­ها به­طور هفتگی از ابتدای فروردین ماه تا اواخر شهریور سال 1396 از مزارع یونجه یکساله، سه­ساله و چهارساله شهرستان ایوان (استان ایلام) به­عمل آمد. نمونه­ها با استفاده از روش تکاندن گیاه یونجه درون سینی سفید جمع­آوری و سپس به داخل شیشه­های محتوی الکل 75 درصد منتقل شدند. پس از انتقال به آزمایشگاه، از آن­ها اسلایدهای میکروسکوپی تهیه و در سطح گونه شناسایی شدند. در این تحقیق، 10 گونه متعلق به 6 جنس و چهار خانواده­ی مختلف از مزارع یونجه جمع­آوری و شناسایی گردید. در بین گونه­های جمع­آوری شده، بیش­ترین درصد فراوانی مربوط به Thrips tabaci با فراوانی 12/59 درصد و کم­ترین فراوانی مربوط به Tenothrips frici با فراوانی 24/0 درصد به­دست آمد. تنوع زیستی بال­ریشکداران در چین­های مختلف رشدی یونجه، با استفاده از شاخص­های تنوع شانون-وینر، سیمپسون، غنای مارگالف و یکنواختی شانون محاسبه شدند. با توجه به محاسبات انجام شده، میزان شاخص­های تنوع شانون-وینر، سیمپسون، غنای مارگالف و یکنواختی شانون در مزرعه یونجه یک­ساله به­ترتیب 04/0±71/2، 04/0±92/0، 02/0±49/3 و 01/0±89/0، در مزرعه یونجه سه­ساله به‌ترتیب 09/0±26/2، 009/0±88/0، 18/0±58/2 و 006/0±91/0 و در مزرعه یونجه چهارساله به­ترتیب 14/0±09/2، 01/0±85/0، 29/0±31/2 و 01/0±92/0 به­دست آمد. نتایج نشان داد که تنوع شانون-وینر، سیمپسون و غنای مارگالف بال­ریشکداران در مزرعه یک­ساله به طور معنی­داری بیش­تر از مزارع سه و چهارساله بود، اما شاخص یکنواختی شانون مزرعه یونجه چهارساله بیش­تر از مزارع یک­ساله و سه­ساله بود ولی این تفاوت معنی­دار نبود. به طور کلی نتایج نشان داد که تنوع زیستی بال­ریشکداران در مزارع یونجه یکساله بیش­تر بوده و با افزایش سن گیاه میزان تنوع زیستی کاهش می­یابد،  از طرف دیگر در مزارع یکساله به دلیل متراکم بودن گیاه یونجه نسبت به مزارع سه و چهار ساله، محیط مناسبی برای حشرات به وجود می­آورد. در واقع زیستگاه مناسب عاملی برای افزایش تنوع زیستی حشرات محسوب می­شود.

کلیدواژه‌ها

بالریشکداران؛ شاخصهای زیستی؛ تریپس پیاز؛ یونجه؛ ایلام

مراجع