پیش انگاره و فراز و نشیب های آن در ترجمۀ دوبلۀ فیلم

زبانشناسی و گویش های خراسان

مقاله 7، دوره 11، شماره 2، دی 1398، صفحه 161-180   

نوع مقاله: علمی - پژ‍وهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jlkd.2019.39330

نویسندگان

زهرا سالاری¹؛ علی خزاعی فرید^{* 2}

¹دانشجوی دکتری مطالعات ترجمه، دانشگاه فردوسی مشهد

²دانشیار مطالعات ترجمه، دانشگاه فردوسی مشهد، نویسنده مسئول

چکیده

ترجمه فرآیندی است که نیازمند سطح بالایی از دانش در زبان مبدا و مقصد است. محدود کردن این دانش به سطح واژگان و ساخت دستوری متن، گاه منجر به تولید ترجمه‌ه­ای مغایر با متن مبدا و حتی در برخی موارد، نامفهوم می‌­گردد. ترجمۀ فیلم نیز از این مساله مستثنی نیست. در واقع برای آن­که فیلمی برای مخاطبان قابل درک باشد و بتوانند لذت کافی را از تماشای آن ببرند لازم است تا مترجم سطح مورد رضایتی از دانش داشته باشد و بتواند از آن بهره کافی را ببرد. یکی از چالش‌­هایی که دانش و تسلط مترجمان را در بوته آزمایش می­‌گذارد بعد کاربردشناختی[1] متن است. این بعد لایه‌های زیادی را دربرمی‌­گیرد که یکی از این لایه‌­ها پیش‌­انگاره (حتیم و میسون[2]، 1997) است. پژوهش حاضر سعی دارد تا با بررسی تمامی موارد پیش‌­انگاره و در نظرگرفتن شیوه ترجمه آن­ها در چهار فیلم انگلیسی ­زبان (ناتینگ هیل[3]، فهرست آرزوها[4]، هدیه نهایی[5] و من هنوز آلیس هستم[6]) که به فارسی دوبله شده‌­اند، موارد اختلاف میان نسخه اصلی و دوبله فیلم‌­ها را از لحاظ پیش­‌انگاره و هم­چنین چگونگی عملکرد برخی از مترجمان هنگام مواجه شدن با این بعد کاربردشناختی را مورد بررسی قرار دهد. تحلیل‌­های صورت گرفته نشان می‌­دهد که از نظر پیش‌­انگاره در نسخه اصلی و دوبله این فیلم‌­ها در مواردی اختلاف وجود دارد و مترجمان جهت ترجمه پیش­‌انگاره به راهکارهایی متوسل می­‌شوند.
 

کلیدواژه‌ها

کاربردشناسی؛ پیش‌انگاره؛ ترجمه؛ دوبله؛ شیوۀ ترجمه

مراجع