بررسی ساخت موصولی فارسی و فرانسه برپایۀ تعامل رده‌شناسی و زبان‌شناسی مقابله‌ای

پژوهش های زبان و ترجمه فرانسه

دوره 3، شماره 2 - شماره پیاپی 5، زمستان 1399، صفحه 143-119

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/rltf.2022.71772.1021

نویسنده

حامد مولایی کوهبنانی^*

گروه زبان‌شناسی و مطالعات ترجمه، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان

چکیده

 ساخت موصولی همواره مورد توجه ردهشناسان و متخصصان آموزش زبان دوم بوده است. تأثیر
ویژگیهای ساخت موصولی بر تعین ردۀ زبانی و همچنین مشکلات زبانآموزان در فراگیری ساخت
موصولی زبان مقصد، بهترتیب، عمدهترین دلایل چنین توجهی به ساخت موصولی هستند. در پژوهش
حاضر به دنبال آن هستیم تا با تکیه بر معیارهای ردهشناختی و با هدف تسهیل یادگیری فرانسه برای
فارسیزبانان ،تحلیلی مقابلهای از ساخت موصولی فارسی و فرانسه ارائه دهیم. نتایج این پژوهش نشان
میدهد که هردو زبان دارای ساخت موصولی هستهبیرونی/ پیشاسمی هستند که طبق آن بند موصولی،
به عنوانبندی درونه ،داخل بند اصلی و پس از هسته قرار میگیرد .رفتار دو زبان نسبت به سلسلهمراتب
دسترسی گروه اسمی نیز تا حد زیادی مشابه است. نشانۀ موصول، راهبردهای موصولیسازی و نحوۀ
استفاده از فرآیند نحوی خروج بند موصولی از مهمترین موارد افتراق دو زبان هستند .درحالیکه فارسی
تنها یک متممنما را بهعنوان نشانۀ موصول دارد، فرانسه 6تکواژ آزاد را بهعنوان ضمیر موصولی یا متممنما
در این جایگاه به کار میبرد. فارسی از راهبردهای حفظ ضمیر و خلأ استفاده میکند، درحالیکه فرانسه
تنها از راهبرد ضمیر موصولی بهره میبرد. در رابطه با فرآیند خروج بند موصولی نیز محدودیتهای
فرانسه بیش از فارسی است. ویژگیهای نحوی و معنایی هسته، محدودیتی بر خروج بند موصولی فارسی
ایجاد نمیکند، درحالیکه بند موصولی فرانسه برای حرکت به جایگاه پسفعلی محدودیتهایی دارد؛
علاوهبراین، بسامد کاربرد بند موصولی در فرانسه بهعنوان یک عادت زبانی بیش از کاربرد آن در فارسی
است 

کلیدواژه‌ها

رده‌شناسی؛ زبان‌شناسی مقابله‌ای؛ ساخت موصولی؛ فارسی؛ فرانسه

مراجع